Σελίδες

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Διαχρονικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Διαχρονικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 25 Μαρτίου 2013

Για τον Στρατάρχη

Επειδή υπάρχουμε κι εμείς που και τον θυμόμαστε ακόμη και τον τιμούμε.
Επί τη ευκαιρία της σημερινής επετείου της εθνεγερσίας (αν και λογικά ο Άδωνις θα είχε αρκετές ενστάσεις αν ζούσε τότε. Να φεύγαμε από το γρόσσι έτσι αβίαστα; Και τι θα έλεγαν οι Τούρκοι ας πούμε; κλπ).

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι τραβηγμένες από εμένα από τον ναό του Αγίου Δημητρίου στην Σαλαμίνα, όπου και είναι θαμμένος ο Στρατάρχης.






Την βιογραφία του Στρατάρχη έτσι όπως την κατέγραψε ο Δημήτριος Αινιάν μπορείτε να βρείτε εδώ.



Ηλίθιε, ξύπνα.

Τρίτη 12 Μαρτίου 2013

Υπερβολικό Δίκαιο, Υπερβολική Αδικία

ή αλλιώς summum jus, summa injuria όπως είναι στα λατινικά αυτή η μέγιστη ρήση η οποία μάλλον αποδίδεται στον Κικέρωνα, αν κι έχω την εντύπωση ότι αρχικώς πηγάζει στον Πλάτωνα. Δεν έχει σημασία όμως. Μιας και ήταν η εορτή του Μέγα Σουβλακέα πρόσφατα (ήτοι η Τσικνοπέμπτη γαρ) ας πάμε απευθείας στο ψητό.

Δεν ξέρω πόσοι από εσάς ασχολείστε και γενικότερα είστε εξοικειωμένοι με τούς αρχαιοελληνικούς μύθους. Οι μύθοι των αρχαίων ήταν διδακτικότατοι. Η μυθολογία τους ολόκληρη είναι περιεκτικότατη σε νοήματα και εξαιρετικά παιδευτική.
Γι'αυτόν τον λόγο άλλωστε έτυχε και τέτοιου πολέμου μεθ'απαξίας κι αφορισμών από το ορθόδοξο ιερατείο, διότι με τους μύθους οι αρχαίοι αποκτούσαν στέρεες βάσεις. Ένας απ'αυτούς τους μύθους λοιπόν είναι και του Αρείου Πάγου. Ας τον δούμε λίγο...

Κάποτε ένας γιος του Ποσειδώνα, ο Αλιρρόθιος επιχείρησε να βιάσει μία κόρη του Άρη, την Αλκίππη. Πάνω στην προσπάθεια όμως ενεφανίσθη ο Άρης και σκότωσε τον Αλιρρόθιο. Ο Ποσειδώνας ζήτησε την τιμωρία του Άρη και επειδή η υπόθεση ήταν σοβαρότατη, αποφασίστηκε να δικαστεί ο Άρης από την "ολομέλεια" των θεών (εννοείται επίσης πλην του Ποσειδώνα). Να σημειωθεί ότι γενικότερα οι θεοί που ήταν καθ'εικόνα και καθ'ομοίωση των αρχαίων Ελλήνων είχαν και διάφορα κουσούρια. Μικροαπάτες ή αδικηματάκια τα διέπρατταν που και που, αλλά πάντοτε έβρισκαν μεταξύ τους τη λύση, όπως τότε που ο μικρός Ερμής έκλεψε τα βόδια του Απόλλωνα, ας πούμε. Δεν έγινε κανένα δικαστήριο παρά αντήλλαξαν τα βόδια με τη λύρα από καύκαλο χελώνας και έληξε εκεί το ζήτημα με μεγάλο όφελος για το ανθρώπινο είδος, αφού λαμβάνοντας την λύρα ο Απόλλων την πήραν και οι άνθρωποι στην συνέχεια.Τώρα όμως ήταν η πρώτη φορά που θεός κατηγορείτο ευθέως για φόνο και η υπόθεση ήταν σοβαρότατη.

Έτσι, ο Άρης κάθησε σε έναν βράχο, άκουσε τις κατηγορίες, υπερασπίστηκε προφανώς τον εαυτό του και τελικώς αθωώθηκε. Η ιστορία αυτή ήταν τόσο σημαντική κι εξόχως σοβαρή που ο βράχος αυτός ακόμη και σήμερα ονομάζεται στην Αθήνα Άρειος Πάγος. Το πόσο σημαντική είναι αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι εκεί κάποια στιγμή χτίστηκε και εκκλησία (που ευτυχώς καταστράφηκε), του Διονυσίου του Αεροπαγίτου (εξου και το όνομα) αφού ο ομώνυμος άγιος φέρεται να δίδασκε εκεί κατά τη διάρκεια της ζωής του (γενικά ως γνωστόν οι χριστιανοί όπου υπήρχε το οτιδήποτε σημαντικό των αρχαίων, έσπευδαν να βάλουν από πάνω κάτι δικό τους, είτε αυτό ήταν γιορτή, είτε παράδοση, είτε εκκλησία). Να μην ξεφεύγουμε όμως. Μια τόσο σοβαρή ιστορία έπρεπε να έχει και αληθοφάνεια και γι'αυτόν τον λόγο υπήρχε εκεί το αποδεικτικό στοιχείο του πάγου ήτοι του βράχου που κάθησε ο Άρης κατά τη διάρκεια της Δίκης του, για να θυμούνται οι Αθηναίοι ότι όλοι -μηδενός εξαιρουμένου- μπορούν να βρεθούν κάτω από τον έλεγχο της Θέμιδος. Ακόμη και οι θεοί.


Όπως λέγαμε, η ιστορία (ή μάλλον ο μύθος) του Αρείου Πάγου ήταν τόσο σημαντική που μέχρι και το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας, ο Άρειος Πάγος μάλλον πολύ σοφά από αυτόν τον μύθο πήρε το όνομά του, λες και δεν υπήρχαν άλλα ονόματα. Δεν θα ήταν ας πούμε πιο λογικό να ονομάζεται με κάποια λέξη που να παραπέμπει στην Θέμιδα; Ή στη Νέμεσι, μιας και αμφότερες οι θεότητες παραπέμπουν ευθέως στην Δικαιοσύνη. Θα ήταν λογικό. Και όμως, δεν λέγεται έτσι, αλλά Άρειος Πάγος.

Κάπου εδώ όμως τελειώνουν και οι ομοιότητες με τους αρχαίους στην συγκεκριμένη αφήγηση και αυτό διότι αν οι αρχαίοι είχαν λίγο μυαλό από το δικό μας θα είχαν φτιάξει έναν Νόμο περί Ευθύνης Θεών και θα έληγε αναίμακτα εκεί το θέμα. Ούτε Άρειος Πάγος, ούτε μαλακίες να θυμούνται οι νεότεροι.
Σύντομα και επ' αφορμή ενός ιδιαίτερου (και μάλλον περίεργου) γεγονότος θα μιλήσουμε για τις ομοιότητες των συγχρόνων και των αρχαίων (αν και ήδη το έχουμε κάνει μια φορά ως τώρα) που δεν είναι καθόλου λίγες. Υπάρχουν όμως και διαφορές, πολλές και σημαντικές. Και μία από τις βασικότερες ήταν ότι σε τόσο σοβαρά θέματα οι αρχαίοι δεν άφηναν τις τύχες τους σε μετριότητες τύπου Βενιζέλου και Πάγκαλου, σε Σαμαράδες και Αδώνιδες (κ.ο.κ.).
Ήταν αδιανόητο για τους αρχαίους να μην υπάρχει Δικαιοσύνη. Υπήρχαν οι Ερινύες, υπήρχαν και οι Ευμενίδες. Υπήρχε η τραγωδία, υπήρχε η Κάθαρση υπήρχε όμως και η Νέμεσις. Και υπήρχαν διότι πάνω απ'όλα υπήρχε η  Αδικία και ηΎβρις που θα εξελίσσονταν στα δύο πόδια, τα πλέον σταθερά θεμέλια του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Διόλου τυχαίο ότι συγκεκριμένα αδικήματα ήταν βαρύτατα για τους αρχαίους, ενώ σήμερα με έναν νόμο της πλάκας ή με ένα κουρελιασμένο Σύνταγμα (ή συνηθέστερα πλέον και με μια πράξη νομοθετικού περιεχομένου) όλα ρυθμίζονται "όπως πρέπει".

Δεν είναι τυχαίο, αγαπητή μου αναγνώστρια, αγαπητέ μου αναγνώστη, ότι το υπ'αριθμόν ένα επάγγελμα μέσα στο Κοινοβούλιο είναι αυτό του δικηγόρου, δηλαδή του υποτιθέμενου γνώστη της Νομικής, ούτως ειπείν της επιστήμης των Νόμων, για τους οποίους ο Πλάτωνας τόσα και τόσα έγραψε. Βέβαια, θα μου πείτε, ποιος Πλάτων όταν εμείς διαθέτουμε ολόκληρο Δένδια. Δεν ενστερνίζομαι πλήρως την παρατήρησή σας αλλά την μνημονεύω. Η ουσία είναι αλλού: η χώρα αυτή πάσχει πρώτιστα στο θέμα της Δικαιοσύνης.

Δεν υπάρχει Δικαιοσύνη πουθενά. Ούτε εμείς οι ίδιοι δεν συμπεριφερόμαστε με Δικαιοσύνη.
Μέχρι και στον Κάτω Κόσμο υπήρχε Δικαιοσύνη, μέχρι και στους νεκρούς: Μίνως, Αιακός, Ραδάμανθυς, οι τρεις Κριτές, οι τρεις δικαιότεροι άνθρωποι ανάμεσα στους ανθρώπους αναγνωρίστηκαν ακόμη και ανάμεσα στους νεκρούς. Ιδού τι περιγράφει ο Όμηρος την αξεπέραστη Ραψωδία λ (568-571):

ἔνθ' ἦ τοι Μίνωα ἴδον, Διὸς ἀγλαὸν υἱόν,
χρύσεον σκῆπτρον ἔχοντα θεμιστεύοντα νέκυσσιν,
ἥμενον· οἱ δέ μιν ἀμφὶ δίκας εἴροντο ἄνακτα,
ἥμενοι ἑσταότες τε, κατ' εὐρυπυλὲς Ἄϊδος δῶ.

Προσέξτε τι μετοχή χρησιμοποιεί ο άνθρωπος: θεμιστεύοντα. Σου σηκώνεται η τρίχα. Η Θέμις, ο θεμιστεύων, αυτός που αποδίδει Δικαιοσύνη, ο μετέχων της Θέμιδος. Είναι συγκλονιστικό το μεγαλείο της ελληνικής γλώσσας, της προ ετών κατηργημένης ετυμολογίας, της αληθινής σημασίας των λέξεων. Ας μην ξεφεύγουμε όμως. Οι αρχαίοι είχαν την ανάγκη να δείξουν ότι μέχρι και οι νεκροί είχαν ανάγκη από Δικαιοσύνη, εμείς όμως τέτοια ανάγκη δεν τη συμμεριζόμαστε ούτε για τους ζωντανούς.

Νοιώθετε σήμερα ότι αποδίδεται Δικαιοσύνη καθώς κοιτάτε γύρω σας;
Και δεν μιλάω μόνο μιλάω κυριολεκτικά αλλά κυρίως επί της ουσίας.
Μπορείς να δικαιωθείς απέναντι στο κράτος ή μήπως το κράτος έχει πάντα δίκιο;
Μήπως μπορείς να δικαιωθείς απέναντι σε φορείς του κράτους; Απέναντι σε ένστολους εκπροσώπους του Νόμου και της Τάξης ίσως; Αστεία πράγματα. Έχουμε ακούσει μέχρι και για έναν να επιτίθεται σε ολόκληρη εκπαιδευμένη διμοιρία και όχι μόνο να τους ξυλοφορτώνει άοπλος αλλά να διαφεύγει κιόλας. Όλα -πάντοτε- στο πλαίσιο της Δικαιοσύνης. Αν κι εδώ που τα λέμε μέχρι και οι ζαρτινιέρες ρίχνουν ξύλο, οι πολίτες δεν θα ρίχνουν; Μήπως νοιώθετε ότι είναι δίκαιοι οι φόροι ή η αντιμετώπιση που έχετε; Υπάρχει Δικαιοσύνη στις παροχές Υγείας, ή στην Παιδεία; Είναι δίκαιο το εκλογικό σύστημα; Μήπως υπάρχει ικανοποίηση του περί Δικαίου αισθήματος του κόσμου αναφορικά με τα σκάνδαλα και τον άθλιο -τον προ πολλού σάπιο- πολιτικό βίο; Ό,τι είναι νόμιμον, είναι και ηθικόν είχε πει κάποτε ο πολιτικός ποιητής ο οποίος τυγχάνει και νομοθέτης κιόλας -καταπληκτικές συμπτώσεις! Δεν πα να έλεγε ο Πλάτων στην Πολιτεία ότι ἐσχάτη γὰρ ἀδικία δοκεῖν δίκαιον εἶναι μὴ ὄντα (361a) δηλαδή ότι είναι το αποκορύφωμα της αδικίας να δείχνεις δίκαιος χωρίς να είσαι. (η μετάφραση είναι "χειροποίητη" από το βιβλίο των Εκδόσεων Πόλις, υπό του Σκουτερόπουλου)

Ο Ηράκλειτος έγραφε (απ.94) ἥλιος γὰρ οὐχ ὑπερβήσεται μέτρα· εἰ δὲ μή, Ἐρινύες μιν Δίκης ἐπίκουροι ἐξευρήσουσιν δηλαδή ο ήλιος δεν θα υπερβεί τα μέτρα ειδάλλως οι Ερυνίες βοηθοί της Δίκης θα τον ανακαλύψουν. Ένα ασύλληπτο απόσπασμα. Όλο το μεγαλείο της Δικαιοσύνης μέσα σε μια μόλις γραμμή. Βέβαια ο Ηράκλειτος κατά τον οποίον ούτε καν ο Ήλιος δεν μπορούσε να κρυφτεί από τη Δίκη και τις Ερινύες σίγουρα δεν είχε κατά νου τον Βενιζέλο και τους ομοίους του.

Ο Επίκουρος έλεγε Οὐκ ἔστι τὸν λάθρα τι ποιοῦντα ὧν συ νέθεντο πρὸς ἀλλήλους εἰς τὸ μὴ βλάπτειν μηδὲ βλάπτεσθαι πιστεύειν ὅτι λήσει͵ κἂν μυριάκις ἐπὶ τοῦ παρόντος λανθάνῃ· μέχρι γὰρ καταστροφῆς ἄδηλον εἰ καὶ λήσει (Κύριαι Δόξαι, 35) δηλαδή κανένας από αυτούς που κρυφά καταπατούν τα όσα συμφώνησαν μεταξύ τους οι άνθρωποι ώστε να μην βλάπτουν και να μην βλάπτονται, δεν είναι δυνατόν να πιστεύει πως θα μείνει απαρατήρητος, έστω κι αν μέχρι τώρα έχει ξεφύγει χιλιάδες φορές, γιατί δεν είναι βέβαιο ότι θα ξεφεύγει μέχρι το τέλος. Εκτός από τους Έλληνες πολιτικούς βέβαια, οι οποίοι είναι υπεράνω του Νόμου, καθ'όσον αυτοί τον έχουν φτιάξει κομμένο και ραμμένο στα μέτρα τους. Και εν ανάγκη για να το διασφαλίσουμε εντελώς με όρους συνενοχής, σας δίνουμε και κανά κοκαλάκι να γλείψετε ώστε να σας πούμε και ότι μαζί τα φάγαμε όταν έρθει εκείνη η μαύρη η ώρα. Βέβαια ίσως να μην είναι τυχαίο αυτό που λέγει ο Σωκράτης (331c) παγκάλως, ἦν δ' ἐγώ, λέγεις, ὦ Κέφαλε, που θα ήθελα να μην μεταφράσω καν!

Μην μου πείτε όμως ότι έτσι όπως μπάζουμε την αρχαιοελληνική (φιλο)σοφία στην κουβέντα μας ότι δεν ανοίγει η όρεξη; Διότι ενώ τον Ηράκλειτο δεν τον ενδιέφερε να σκεφτεί ότι μπορεί να υπάρχουν πολιτικοί όπως οι σημερινοί οι δικοί μας (και μη νομίζετε με αυτό ότι δεν υπήρχαν στην αρχαιότητα και τέτοιοι), τον Πλάτωνα όχι μόνο τον ενδιέφερε αλλά τους είχε περιγράψει κιόλας και μάλιστα πως; Στο πλαίσιο της ιδανικής του Πολιτείας, της οποίας η βάση ήταν η Δικαιοσύνη, η οποία Δικαιοσύνη αν και ουσιαστικά διέπει ολόκληρο το έργο, χρειάστηκε να αναπτυχθεί σχεδόν στα δύο πρώτα από τα συνολικά δέκα βιβλία της Πολιτείας του προκειμένου να γίνει απλώς κατανοητό το να καταδειχθεί πόσο μεγάλη ανάγκη ήταν να υπάρχει και πόσο μεγάλο πρόβλημα μπορούσε να δημιουργήσει εάν δεν υπήρχε. Να σημειώσουμε και το εξής: επειδή ο Πλάτων γενικότερα έδινε μεγάλη βάση στην σημειολογία εξ ου και η ένταση των παραδειγμάτων που χρησιμοποιούσε σε όλους τους διαλόγους, είναι προφανές ότι είναι παραπάνω από ορατός ο παραλληλισμός ότι μια Πολιτεία πρέπει να ξεκινάει από τη Δικαιοσύνη και γι'αυτόν τον λόγο ασχολήθηκε πρώτιστα με αυτήν.

Για να κατανοήσετε πόσο διαχρονικά είναι κάποια προβλήματα (που τάχα μου κάποιοι προσπαθούν να μας τα προσάψουν ως αποκλειστικά μας προνόμια, αποτελέσματα γαρ κάποια διαφθοράς) ας δούμε τι μονολογούσε ο Γλαύκων στην Πολιτεία καθώς προσπαθούσε να κατανοήσει τι είναι δικαιοσύνη και τι αδικία, για να κάταλάβει εν τέλει ποιος έχει δίκιο (ακούγεται λίγο οξύμωρο αυτό!). Για δείτε και πείτε μου τι διαφορές έχουμε με το σήμερα: (365b-d)
τὰ μὲν γὰρ λεγόμενα δικαίῳ μὲν ὄντι μοι, ἐὰν μὴ καὶ δοκῶ ὄφελος οὐδέν φασιν εἶναι, πόνους δὲ καὶ ζημίας φανεράς· ἀδίκῳ δὲ δόξαν δικαιοσύνης παρεσκευασμένῳ θεσπέσιος βίος λέγεται. οὐκοῦν, ἐπειδὴ τὸ δοκεῖν, ὡς δηλοῦσί μοι οἱ σοφοί, καὶ τὰν ἀλάθειαν βιᾶται καὶ κύριον εὐδαιμονίας, ἐπὶ τοῦτο δὴ τρεπτέον ὅλως· πρόθυρα μὲν καὶ σχῆμα κύκλῳ περὶ ἐμαυτὸν σκιαγραφίαν ἀρετῆς περιγραπτέον, τὴν δὲ τοῦ σοφωτάτου ᾿Αρχιλόχου ἀλώπεκα ἑλκτέον ἐξόπισθεν κερδαλέαν καὶ ποικίλην. “᾿Αλλὰ γάρ, φησί τις, οὐ ῥᾴδιον ἀεὶ λανθάνειν κακὸν ὄντα.” Οὐδὲ γὰρ ἄλλο οὐδὲν εὐπετές, φήσομεν, τῶν μεγάλων· ἀλλ’ ὅμως, εἰ μέλλομεν εὐδαιμονήσειν, ταύτῃ ἰτέον, ὡς τὰ ἴχνη τῶν λόγων φέρει. ἐπὶ γὰρ τὸ λανθάνειν συνωμοσίας τε καὶ ἑταιρίας συνάξομεν, εἰσίν τε πειθοῦς διδάσκαλοι σοφίαν δημηγορικήν τε καὶ δικανικὴν διδόντες, ἐξ ὧν τὰ μὲν πείσομεν, τὰ δὲ βιασόμεθα, ὡς πλεονεκτοῦντες δίκην μὴ διδόναι
Γιατί, θα συλλογιστεί μέσα του, σύμφωνα με όσα λέγονται, με το να είμαι δίκαιος, αν συνάμα δεν φαίνομαι κιόλας τέτοιος, δεν πρόκειται να έχω κανένα όφελος, αλλά αντιθέτως βάσανα και ολοφάνερη ζημιά. Ενώ με το να είμαι άδικος αν έχω φροντίσει να δώσω μια εντύπωση δικαιοσύνης, θα ζήσω, λένε, ζωή χαρισάμενη. Επομένως επειδή η εντύπωση καθώς μου το βεβαιώνουν οι σοφοί, βάζει κάτω ακόμη και την αλήθεια, και είναι αυτή από την οποίαν εξαρτάται η ευτυχία, πρέπει να στραφώ εξολοκλήρου σε αυτήν, Πρέπει να στολίσω την εικόνα του εαυτού μου γύρω-γύρω με μια επίφαση αρετής, ξοπίσω μου όμως πρέπει να σέρνω εκείνη την τετραπέρατη πανούργα αλεπού που γι'αυτήν μιλάει ο σοφότατος Αρχίλοχος. Μα, θα πει κάποιος, δεν είναι πάντοτε εύκολο να είσαι κακός χωρίς στο τέλος να σε πάρουν είδηση. Ούτε και κανένα άλλο από τα σημαντικά πράγματα, θα του απαντήσουμε εμείς, είναι εύκολο. Όμως αν είναι να γίνουμε ευτυχισμένοι, πρέπει να πορευθούμε προς τα εκεί που μας πάνε τα αχνάρια των συλλογισμών μας. Γιατί προκειμένου να μην αποκαλυφθεί η αδικία μας θα εξυφάνουμε συνωμοσίες και θα φτιάξουμε εταιρίες μυστικές, κι εξάλλου υπάρχουν για την πειθώ δάσκαλοι που σε μαθαίνουν πως να ρητορεύεις σε μια δημόσια συνάθροιση και πως να αγορεύεις στα δικαστήρια, έτσι ώστε εν μέρει με την πειθώ και εν μέρει με τη βία η απληστία μας να μείνει ατιμώρητη.
Μήπως σας θυμίζει σε κάτι τους πολιτικούς μας; Λέω μήπως. Μήπως ο ισχυρισμός του Θρασύμαχου (338c) δεν είναι η παγιωμένη άποψη της κοινωνίας μας;: ἄκουε δή, ἦ δ' ὅς. φημὶ γὰρ ἐγὼ εἶναι τὸ δίκαιον οὐκ ἄλλο τι ἢ τὸ τοῦ κρείττονος συμφέρον. ἀλλὰ τί οὐκ ἐπαινεῖς; ἀλλ' οὐκ ἐθελήσεις.
Άκου τότε, είπε. Υποστηρίζω ότι το δίκαιο δεν είναι τίποτε άλλο παρά το συμφέρον του ισχυροτέρου! Μα γιατί δεν επικροτείς αυτή την απάντηση; Δεν έχεις τη διάθεση να το κάνεις.

Όπως θα δούμε και στα υπόλοιπα αποσπάσματα που έχω επιλέξει (και που σας προτρέπω θερμά να διαβάσετε) πολλά από τα θέματα που μας απασχολούν και σήμερα ήταν ήδη από τότε γνωστά και προβλημάτιζαν κόσμο. Επίσης -και αυτό είναι πραγματικά εκπληκτικό- ακόμη και τότε η παρουσία ενός δογματικού βλάκα όπως ο σοφιστής Θρασύμαχος που παρολίγον να τίναζε όλη την συζήτηση στον αέρα ήταν σχεδόν επιβεβλημένη, όπως και σήμερα δηλαδή, προκειμένου να συζητηθούν ακόμη και πράγματα που ο πολύς κόσμος θεωρούσε σχεδόν αυτονόητα. Διόλου τυχαίο ότι ο Σωκράτης λέγει με ιδιαίτερο στόμφο ότι δέδοικα γὰρ μὴ οὐδ’ ὅσιον ᾖ παραγενόμενον δικαιοσύνῃ κακηγορουμένῃ ἀπαγορεύειν καὶ μὴ βοηθεῖν ἔτι ἐμπνέοντα καὶ δυνάμενον φθέγγεσθαι. κράτιστον οὖν οὕτως ὅπως δύναμαι ἐπικουρεῖν αὐτῇ (368c) δηλαδή γιατί φοβάμαι μήπως είναι κι ανόσιο να κακολογούν μπροστά σου τη δικαιοσύνη κι εσύ να στέκεσαι άπραγος και να την αφήνεις ανυπεράσπιστη, ενώ έχεις ακόμη μέσα σου πνοή και μπορείς να μιλάς. Το καλύτερο λοιπόν είναι να συντρέξω τη δικαιοσύνη έτσι όπως μπορώ.
Η κύρια διαφορά του τότε και του σήμερα ήταν ότι τότε τα συζητούσαν και τα αντιμετώπιζαν έστω και στο μέτρο του δυνατού εν αντιθέσει με σήμερα που απλώς οι αδικίες παραγράφονται και οι ίδιοι άνθρωποι συνεχίζουν στην πεπατημένη όχι μόνο επειδή δεν πιάστηκαν αλλά με τη δικαιολογία ότι αφού δεν πιάστηκαν δεν έχουν κάνει και τίποτε, εν ολίγοις με πρακτικές που εγγίζουν την Ύβρι. Ας πάμε όμως στα επιλεγμένα αποσπάσματα.
(συζητούν ο Σωκράτης με τον Πολέμαρχο) (335c)

ἀνθρώπους δέ, ὦ ἑταῖρε, μὴ οὕτω φῶμεν, βλαπτομένους εἰς τὴν ἀνθρωπείαν ἀρετὴν χείρους γίγνεσθαι;
πάνυ μὲν οὖν.
ἀλλ' ἡ δικαιοσύνη οὐκ ἀνθρωπεία ἀρετή;
καὶ τοῦτ' ἀνάγκη.
καὶ τοὺς βλαπτομένους ἄρα, ὦ φίλε, τῶν ἀνθρώπων ἀνάγκη ἀδικωτέρους γίγνεσθαι.
ἔοικεν.

Δηλαδή: (Σ) Κατά τον ίδιον τρόπο, φίλε, δεν πρέπει να πούμε ότι και οι άνθρωποι όταν υφίστανται κάποια βλάβη, γίνονται χειρότεροι σε αυτό που αποτελεί αρετή του ανθρώπου;
(Π) Βεβαίως.
(Σ) Αλλά η δικαιοσύνη δεν είναι ανθρώπινη αρετή;
(Π) Κι αυτό κατανάγκη.
(Σ) Επομένως, αγαπητέ, και όσοι άνθρωποι βλάπτονται γίνονται κατανάγκη πιο άδικοι.
(Π) Έτσι φαίνεται.

(Ο Σωκράτης απευθυνόμενος στον Θρασύμαχο, αναφερόμενος σε ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της... εποχής)
οὐκοῦν τοιάνδε τινὰ φαίνεται ἔχουσα τὴν δύναμιν, οἵαν, ᾧ ἂν ἐγγένηται, εἴτε πόλει τινὶ εἴτε γένει εἴτε στρατοπέδῳ εἴτε ἄλλῳ ὁτῳοῦν, πρῶτον μὲν ἀδύνατον αὐτὸ ποιεῖν πράττειν μεθ' αὑτοῦ διὰ τὸ στασιάζειν καὶ διαφέρεσθαι, ἔτι δ' ἐχθρὸν εἶναι ἑαυτῷ τε καὶ τῷ ἐναντίῳ παντὶ καὶ τῷ δικαίῳ; οὐχ οὕτως; (351e-352a)
Δεν είναι επομένως φανερό ότι η αδικία έχει τέτοια δύναμη που σε όποιον τυχόν παρουσιάζεται, είτε πολιτεία είναι αυτό, είτε οικογένεια, είτε στράτευμα, είτε οτιδήποτε άλλο, πρώτον θα είναι πια αδύνατο σε αυτό να ενεργεί ως κάτι ενιαίο, εξαιτίας της όλης διχόνοιας και της διχοστασίας, και δεύτερον θα είναι εχθρικό απέναντι στον εαυτό του τον ίδιο, απέναντι σε κάθε αντίπαλο και απέναντι στο δίκιο; Δεν είναι έτσι;

Και για να μην μακρυγορούμε άλλο με τα αποσπάσματα, άφησα για τελευταίο το πιο χαρακτηριστικό αναφορικά με την εποχή μας, το κερασάκι στην τούρτα, έτσι μιας και είμαστε σε μνημόνιο υπό τον έλεγχο της τρόικας με πλήρη απώλεια εθνικής κυριαρχίας. Λέγει, λοιπόν, ο Σωκράτης σε κάποιο σημείο (405b):
ἢ οὐκ αἰσχρὸν δοκεῖ καὶ ἀπαιδευσίας μέγα τεκμήριον τὸ ἐπακτῷ παρ’ ἄλλων, ὡς δεσποτῶν τε καὶ κριτῶν, τῷ δικαίῳ ἀναγκάζεσθαι χρῆσθαι, καὶ ἀπορίᾳ οἰκείων;
Ή μήπως νομίζεις ότι δεν είναι ντροπή και περίτρανη απόδειξη αμορφωσιάς το να αναγκάζεται κάποιος να προσφεύγει σε ένα δίκαιο που του το επιβάλλουν κάποιοι άλλοι απ'έξω, σαν δεσπότες του και κριτές του, επειδή ο ίδιος δεν έχει μέσα του δικά του αποθέματα δικαιοσύνης;

Πως είπατε; Είπατε κάτι;
Διότι δεν άκουσα.
Βέβαια η αλήθεια είναι ότι αυτό που λέει ο Σωκράτης εμάς δεν μας αγγίζει και ιδιαίτερα διότι προαπαιτεί κάτι που εμείς δεν διαθέτουμε πλέον: τσίπα. Αλλά ας μην το κάνουμε θέμα διότι δεν βλέπω να κοκκινίζει και κανείς εδώ που τα λέμε.

Βέβαια η απάντηση, γιατί συμβαίνουν πάντα κάποια πράγματα έρχεται από τον Θουκυδίδη και το Βιβλίο Ε' της Ιστορίας του. (89) ἡμεῖς τοίνυν οὔτε αὐτοὶ μετ' ὀνομάτων καλῶν, ὡς ἢ δικαίως τὸν Μῆδον καταλύσαντες ἄρχομεν ἢ ἀδικούμενοι νῦν ἐπεξερχόμεθα, λόγων μῆκος ἄπιστον παρέξομεν, οὔθ' ὑμᾶς ἀξιοῦμεν ἢ ὅτι Λακεδαιμονίων ἄποικοι ὄντες οὐ ξυνεστρατεύσατε ἢ ὡς ἡμᾶς οὐδὲν ἠδικήκατε λέγοντας οἴεσθαι πείσειν, τὰ δυνατὰ δ' ἐξ ὧν ἑκάτεροι ἀληθῶς φρονοῦμεν διαπράσσεσθαι, ἐπισταμένους πρὸς εἰδότας ὅτι δίκαια μὲν ἐν τῷ ἀνθρωπείῳ λόγῳ ἀπὸ τῆς ἴσης ἀνάγκης κρίνεται, δυνατὰ δὲ οἱ προύχοντες πράσσουσι καὶ οἱ ἀσθενεῖς ξυγχωροῦσιν.
"Έχει καλώς, ημείς, εν τούτοις, δεν θα κάμωμεν χρήσιν ωραίων φράσεων, υποστηρίζοντες δια πολλών λόγων, οι οποίοι δεν πρόκειται να πείσουν κανένα, ή ότι την ηγεμονίαν μας απεκτήσαμεν δικαίως, λόγω του ότι ενικήσαμεν τους Πέρσας, ή ότι επιδιώκομεν την επανόρθωσιν αδικημάτων, τα οποία υπέστημεν. Ζητούμεν όμως και από σας να μη νομίσετε ότι θα μας πείσετε, ισχυριζόμενοι ή ότι ως άποικοι των Λακεδαιμονίων δεν ελάβατε μέρος εις τον πόλεμον παρά το πλευρόν μας, ή ότι δεν μας επροξενήσατε κάνεν κακόν. Νομίζομεν, τουναντίον, ότι επιβάλλεται να επιδιώξωμεν και ημείς και σεις ό,τι θεωρούμεν αληθώς κατορθωτόν, αφού εξίσου γνωρίζομεν και οι δύο, ότι κατά την συζήτησιν των ανθρωπίνων πραγμάτων το επιχείρημα του δικαίου αξίαν έχει, όπου ίση υπάρχει δύναμις προς επιβολήν αυτού, ότι όμως ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμίς του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του"
...
(105) τῆς μὲν τοίνυν πρὸς τὸ θεῖον εὐμενείας οὐδ' ἡμεῖς οἰόμεθα λελείψεσθαι: οὐδὲν γὰρ ἔξω τῆς ἀνθρωπείας τῶν μὲν ἐς τὸ θεῖον νομίσεως, τῶν δ' ἐς σφᾶς αὐτοὺς βουλήσεως δικαιοῦμεν ἢ πράσσομεν. [2] ἡγούμεθα γὰρ τό τε θεῖον δόξῃ τὸ ἀνθρώπειόν τε σαφῶς διὰ παντὸς ὑπὸ φύσεως ἀναγκαίας, οὗ ἂν κρατῇ, ἄρχειν: καὶ ἡμεῖς οὔτε θέντες τὸν νόμον οὔτε κειμένῳ πρῶτοι χρησάμενοι, ὄντα δὲ παραλαβόντες καὶ ἐσόμενον ἐς αἰεὶ καταλείψοντες χρώμεθα αὐτῷ, εἰδότες καὶ ὑμᾶς ἂν καὶ ἄλλους ἐν τῇ αὐτῇ δυνάμει ἡμῖν γενομένους δρῶντας ἂν ταὐτό.
"Αλλά και ημείς νομίζομεν ότι δεν θα μας λείψη η ευμένεια των θεών. Διότι εις ό,τι ζητούμεν και πράττομεν ουδαμώς απομακρυνόμεθα από ό,τι οι άνθρωποι πιστεύουν εν σχέσει προς τας θρησκευτικάς των πεποιθήσεις, ή από τας ανθρωπίνας αυτών επιθυμίας και σκοπούς. Καθόσον ως προς μεν τους θεούς πιστεύομεν, ως προς δε τους ανθρώπους καλώς γνωρίζομεν ότι ωθούμενοι ανέκαθεν υπό ακαθέκτου φυσικής ορμής, άρχουν παντού, όπου η δύναμίς των είναι επικρατεστέρα. Τον νόμον τούτον ούτε εθέσαμεν, ούτε ισχύοντα ήδη πρώτοι ημείς εφηρμόσαμεν. Τον ευρήκαμεν ισχύοντα και θα τον κληροδοτήσωμεν ισχύοντα αιωνίως, γνωρίζοντες ότι και σεις επίσης και κάθε άλλος, εάν είχατε όσην ημείς δύναμιν, θα επράττατε το αυτό."
(μετάφραση του Ελευθερίου Βενιζέλου. Το αρχαίο κείμενο εδώ)

Το κακό δεν είναι ότι έχουμε ένα γεμάτο παρελθόν στην Ύβρι και την αδικία, αλλά ότι δεν μαθαίνουμε από αυτό. Πρέπει κάθε φορά να βγάζουμε και να ξαναβγάζουμε τα μάτια μας μόνο και μόνο για ν'αποδείξουμε ότι η Ιστορία τωόντι κάνει κύκλους. Ακόμη και τώρα, σε αυτά τα χάλια, με τις  αυξανόμενες αυτοκτονίες, με τους αστέγους που πληθαίνουν, με τους ανέργους που γιγαντώνονται μας είναι αδύνατο να ομονοήσουμε και να πράξουμε τα αυτονόητα. Να σκεφτούμε ότι είναι αδύνατον να μας κυβερνούν με τόση αδικία δίχως να υπάρχει τιμωρία. Μας έχουν πετάξει έναν συνταξιούχο Τσοχατζόπουλο στη μούρη, τάχα μου ως αυτοκάθαρση του πολιτικού συστήματος. Αύριο-μεθαύριο μπορεί να μας πετάξουν στη μούρη και δεύτερο συνταξιούχο πολιτικό, ίσως και τρίτο, τάχα μου για να ικανοποιηθεί το περί δικαίου αίσθημα. Ο ένας αναδρομικός φόρος διαδέχεται το άλλο αναδρομικό χαράτσι και τούμπαλιν ακόμη κι αν απαγορεύεται από το προ πολλού κουρελιασμένο Σύνταγμα. Κι όταν τους ρωτάς "γιατί ο τάδε πολιτικός δεν δικάζεται αφού προέκυψαν ποινικές ευθύνες όταν ήταν υπουργός;" σου απαντάνε ότι καλυπτόταν από βουλευτική ασυλία τότε και δεν προβλέπει ο νόμος αναδρομική ισχύ. Σε βιάζουν να ζήσεις με 480 ευρώ μικτά, 300, 150 και όταν τους θυμίσεις ότι αυτοί ζουν με 6-8-10 χιλιάρικα και βάλε, συν όλα τα προνόμια σου λένε ανερυθρίαστα ότι δεν βγαίνουν, ότι ζορίζονται. Και τα κάνουν γιατί; Διότι απλούστατα, μπορούν. Διότι αυτό είναι στο αίμα τους. Διότι αν δεν το κάνουν αυτοί θα το κάνει κάποιος άλλος, κάποιος επόμενος.

Η χώρα αυτή πάει κατά διαόλου διότι έχει χιλιάδες νόμους και όπως λέει ο τίτλος της παρούσας ανάρτησης, το υπερβολικό δίκαιο απλώς παράγει υπερβολική αδικία. Όταν για να καταλάβεις έναν νόμο χρειάζεσαι τη βοήθεια δικηγόρου, για ποιο Δίκαιο μιλάμε; Όταν πας σε δικηγόρο και το πρώτο που σου λέει είναι ότι θα μελετήσει το νόμο και θα σου πει, για ποιο Δίκαιο μιλάμε; Όταν κάθε νόμος έχει φτιαχτεί τάχα μου για να συμπεριλαμβάνει τον μεγαλύτερο αριθμό περιπτώσεων αλλά στην πραγματικότητα απλώς περιέχει τον μέγιστο αριθμό παραθύρων, για ποιο Δίκαιο μιλάμε; Αυτό ακριβώς ήταν που εννοούσαν οι Ρωμαίοι όταν έκαναν λόγο για υπερβολική δικαιοσύνη. Λες και είχαν κατά νου αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα σήμερα. Όσα κι αν φτιάξουμε, ακόμη και με την φερόμενη (εδώ γελάνε) προσπάθεια ανοικοδόμησης της χώρας, θα είναι απλώς ένα ακόμη οικοδόμημα στην άμμο. Εξάλλου άπαξ ανίκανος, εσαεί ανίκανος, οπότε αυτοί που μας έριξαν στα βράχια από τη λαμογιά και την αχρηστία τους, γιατί να τα καταφέρουν τώρα;

Πολύ φοβάμαι, λοιπόν, ότι ο άρειος πάγος είναι πλέον για να μπει σε κανά ουϊσκάκι (πιθανώς χρυσαυγήτη κιόλας). Και μέχρι εκεί.
Όσο δεν λαμβάνουν την Δικαιοσύνη οι πραγματικοί φορείς της και περιμένουμε από το κράτος, τόσο θα διαπιστώνουμε ότι Δικαιοσύνη δεν θα υπάρχει. Το ελληνικό κράτος έτσι όπως είναι τώρα πολύ απλά είναι ανίκανο να αναπνεύσει μέσα στη Δικαιοσύνη διότι έχει αλλεργία. Είναι κάτι σαν το σκόρδο για τους βρυκόλακες. Όμως η Δικαιοσύνη είναι υπόθεση όλων μας και ενυπάρχει ακόμη και στον τρόπο σκέψης μας. Υπάρχει;
Χαίρετε.

UPDATE: Κατόπιν παραινέσεως της Eskarina, έπεσε μια σχετική διόρθωση στον τίτλο.
UPDATE II: Να διευκρινίσω το εξής: τα τρία κλασικότερα επαγγέλματα που συναντά κανείς στο Ελληνικό Κυνοβούλιο είναι αυτά του Συγγενή, του Δικηγόρου και του Συνδικαλιστή. Απλά για την ιστορία.

Δευτέρα 27 Αυγούστου 2012

Ναι μεν τελείωσαν, αλλά...

κάποιες εικόνες δεν σβήνουν ποτέ και δείχνουν το μεγαλείο του αθλητισμού...
Φέλιξ Σάντσες...
Νομίζω ότι δεν υπάρχουν λόγια. Οι σκηνές μου έχουν αποτυπωθεί στη μνήμη ώς το Συμβάν των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου.









Σάββατο 5 Μαΐου 2012

Και μια τελευταία κουβέντα για αύριο...

Επειδή μάλλον ακόμη δεν έχεις συνειδητοποιήσει την αξία της ψήφου σου και ενδέχεται να την πετάξεις είτε στα σκουπίδια, είνα να απέχεις και πάλι.
Προφανώς το ότι Δημοκρατία σημαίνει συμμετοχή και όχι αποχή, δεν σε έχει πείσει ως επιχείρημα.
Πολύ καλά λοιπόν.

Σκέψου τότε πως ακόμη και τον Πολύφημο, ο Κανένας τον τύφλωσε...
Ο Κανένας έχει δύναμη όσο κι αν σ'έχει πείσει περί του αντιθέτου.
Μην τον αφήσεις να την εκμεταλλευθεί.

ΨΗΦΙΣΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ.


Μην προσπαθείς να μαντέψεις, απλά άκου από allthewebnews

 τοὺς δ' αὖτ' ἐξ ἄντρου προσέφη κρατερὸς Πολύφημος·
"ὦ φίλοι, Οὖτίς με κτείνει δόλῳ οὐδὲ βίηφιν."
οἱ δ' ἀπαμειβόμενοι ἔπεα πτερόεντ' ἀγόρευον·
"εἰ μὲν δὴ μή τίς σε βιάζεται οἶον ἐόντα
(ι, 407-410)


UPDATE: Περιμένοντας τους Βαρβάρους, του μέγιστου Κ. Καβάφη.

— Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;

        Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα.

— Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία;
  Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;

        Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
        Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί;
        Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.

—Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη,
 και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη
 στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;

        Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
        Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχθεί
        τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε
        για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί
        τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.

— Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ’ οι πραίτορες εβγήκαν
 σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες·
 γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
 και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια·
 γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια
 μ’ ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα;

        Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
        και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους.

—Γιατί κ’ οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα
 να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους;

        Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
        κι αυτοί βαρυούντ’ ευφράδειες και δημηγορίες.

— Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία
 κ’ η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν).
 Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ’ η πλατέες,
 κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;

        Γιατί ενύχτωσε κ’ οι βάρβαροι δεν ήλθαν.
        Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,
        και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.

                               __

 Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
 Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

Δευτέρα 30 Μαΐου 2011

Πριν από έναν μήνα έφυγε ο Λάκης Σάντας


και ενσυνείδητα επέλεξα να μην γράψω κάτι τότε.
Τουναντίον, εξαρχής είχα προγραμματίσει να το γράψω σήμερα, αφού σαν σήμερα το 1941 ήταν που μαζί με τον Μανώλη Γλέζο κατέβασαν την γερμανική σημαία με την σβάστιγκα από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.
Και επέλεξα να το κάνω σήμερα αφού τέτοιες πράξεις είναι που μένουν αθάνατες.

Είναι πολύς κόσμος που δεν ξέρει τον Σάντα. Ούτε εγώ τον ήξερα για χρόνια, μέχρι που μια μέρα σε μια κουβέντα με τον πατέρα μου μου το πέταξε και κάθησα μετά και το'ψαξα. Και μέσα σ'όλα συνειδητοποίησα και το γιατί δεν ήξερα για πολλά χρόνια τον Σάντα, όπως αντίστοιχα δεν τον ήξεραν πολλοί: διότι ο ίδιος ο Σάντας έκανε κάτι και σιώπησε μετά. Όχι σαν τους φροντοφωνάζοντες αντιστασιακούς των καναλιών και των συντάξεων που θέλουν να το μαθαίνουν όλοι τι έκαναν (αν έκαναν φυσικά, όπου αν τολμήσεις να το αμφισβητήσεις σε περιμένει μήνυση στην γωνία).



Πραγματικά μαθήματα ήθους από έναν άνθρωπο που έκανε αλλά δεν μίλησε.
Δεν έχω κάτι άλλο να πω, πέραν του ότι -για περίπτωση που σας ενδιαφέρει- ότι ο Λάκης Σάντας έχει γράψει και ένα πολύ μικρό πλην δυσανάλογα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο για τις τότε μέρες.

Τέλος, ένα εκπληκτικό (πάλι) κείμενο του Ηλία Μπαζίνα στον Φίλαθλο (6 Μαϊου), όπου μιλάει και για Σάντα και για Βέγγο...



Όχι τίποτε άλλο αλλά πλέον υπάρχει νέα ξένη σημαία που πρέπει να υποσταλλεί.

Τρίτη 3 Μαΐου 2011

Τι να λέμε για τον Βέγγο...


Η λέξη τεράστιος ίσως να είναι απελπιστικά μικρή για να τον περιγράψει.
Το άκουσα σήμερα το πρωί και έννοιωσα σα να με βρήκε κάποιο κακό.
Δεν μπορώ να διαννοηθώ ότι υπάρχει άνθρωπος στην χώρα που να μην έχει μόνο καλή κουβέντα να πει για τον Βέγγο. Δεν μου περνάει από το μυαλό ότι υπάρχει άνθρωπος σε τούτον τον τόπο που δεν ξεκαρδίστηκε στο γέλιο ή δεν βρήκε κάτι από τον δικό του εαυτό στον Βέγγο...

Ένας Βέγγος που δεν έγινε μεγάλος ένεκα των life style περιοδικών, ούτε λόγω συνεντεύξεων και λοιπών ευαγών μεθόδων που καθημερινά βλέπουμε, αλλά λόγω του ταλέντου του και μόνο. Ένα ταλέντο που δεν είχε περιοριστεί μόνο σε κωμωδίες φυσικά, αλλά και σε ρόλους δραματικούς καθώς και σε θέατρο. Μιλάμε για έναν ηθοποιό -κυριολεκτικά ποιούντα ήθος- που έπαιρνε έναν δύσκολο ρόλο και κυριολεκτικά τον ξεφτίλιζε λες και ήταν παιχνιδάκι.

Η χώρα από σήμερα είναι κυριολεκτικά φτωχότερη.
Και δεν ξέρω αν μπορεί να εκληφθεί ως σύμπτωση ή ως τραγική ειρωνία το ότι έφυγε μόλις μια μέρα μετά την παγκόσμια ημέρα γέλιου...

Α, ρε Θου-Βού τι μας έκανες και στην αρχή νόμιζα πως ήτανε μια ακόμη πλάκα...

Παρασκευή 5 Νοεμβρίου 2010

Εκλογές λοιπόν....

Ναι, αλλά δεν αναφέρομαι στις αυτοδιοικητικές του προσεχούς Σ-Κ, αλλά στις εθνικές που θα ακολουθήσουν.
Ντάξει, δεν είναι και 100% σίγουρο και αυτό διότι σε καμία περίπτωση δεν τις επιθυμεί η εξόριστη κυβέρνηση της χώρας, όσο κι αν θέλει να μας εκβιάσει με αυτές ο τοπικός της αντιπρόσωπος, Ζορζ Pasok.

Εγώ από τη μεριά μου θα συμπεριλάβω όλες τις (επικείμενες) εκλογές σε ένα όνομα: Χάρρυ Κλυνν.



Εδώ και κάποιες μέρες που γενικά είμαι ξάπλα μιας και δε γίνεται διαφορετικά, έχω κάνει μια "γενναία" επανάληψη σε πολλά πράγματα, ένα εκ των οποίων και η δισκογραφία μου στον αγαπημένο μου Χάρρυ, από τον οποίον συνειδητοποίησα πολλά πράγματα, ένα εκ των οποίων η διαχρονικότητά του, η οποία είναι απείρως μεγαλύτερη από αυτήν που ούτως ή άλλως νόμιζα.



Δεδομένου ότι τα 2 σημαντικότερα θέματα που ασχολείτο ανέκαθεν ο Χάρυ ήταν το νεοΕΛαδιστάν και η πολιτική, θα ομολογήσω ότι τρόμαξα συνειδητοποιώντας σε πόσο μεγάλο βαθμό δεν έχει αλλάξει τίποτε τα τελευταία 30 χρόνια στη χώρα μας. Μα τίποτε όμως... Ούτε στην πολιτική, ούτε στον κόσμο.
Σημείωση: μιλάμε για τα ίδια 30 χρόνια που κατέστρεψαν τη χώρα, έτσι; Απλά το σημειώνω διότι είναι αν μη τι άλλο μια σατανικότατη σύμπτωση.

Και το μέγα ερώτημα είναι ένα: πως είναι δυνατόν αυτός ο ίδιος κόσμος με τις διαχρονικά εγκληματικές του επιλογές να ψηφίσει αυτούς τους ίδιους πολιτικούς που διαχρονικά έχουν καταστρέψει τη χώρα, με την ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον και δη, στη συγκεκριμένη πολιτικοοικονομική συγκυρία όπου με τη δική μας τζίφρα και με κάθε επισημότητα το κουμάντο το κάνουν άλλοι;

Ας πάρουμε για παράδειγμα τον Γιωργάκη. Γνωστά όσα του έχω σούρει από 'δώ μέσα (και όχι μόνο), ακόμη πιο γνωστές και οι απόψεις μου για τις ικανότητές του. Το θέμα είναι ότι ακόμη κι έτσι, αν υλοποιήσει το εκβιαστικότατο (μέχρι εκεί που δεν πάει) ζήτημα που έθεσε, θα είναι η χειρότερη καταστροφή για τη χώρα, αφού θα μας πάει στο σημείο λίγο μετά τις περσινές εκλογές με τη διαφορά ότι έχει μεσολαβήσει το μνημόνιο με όσα αυτό έφερε (μειώσεις κλπ). Με ανησυχεί ιδιαιτέρως δε το γεγονός ότι ήδη σχεδόν όλα τα μουμουέ έχουν ξεκινήσει να προετοιμάζουν το έδαφος για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Φυσικά ο Γιωργάκης είναι τόσο στην κοσμάρα του που νομίζει ότι έσωσε τη χώρα, ενώ στην πραγματικότητα απλά γάμησε πατόκορφα μισθωτούς, συνταξιούχους, εμπόρους, έως και επιχειρηματίες, σε σημείο να θαυμάζουμε για πρώτη (και μάλλον τελευταία) φορά στην σύγχρονη πολιτική ιστορία αυτού του τόπου η παραδοσιακή δεξιά να χρησιμοποιεί την ίδια επιχειρηματολογία με την παραδοσιακή αριστερά και μάλιστα συχνά-πυκνά μέχρι και με ίδια φρασεολογία! Και ο άνθρωπος θέλει και επιβράβευση για όλα αυτά. Επιβράβευση επειδή έκοψε μισθούς αλλά δεν εξυγίανε το κράτος. Επιβράβευση επειδή έκοψε παροχές και συντάξεις δίχως να έχει κόψει την πελατειακή και ρουσφετολογική αντίληψη του κράτους.



Φυσικά και από την άλλη μεριά μόνο χάος υπάρχει: ο Αντωνάκης με τα μαγικά του που φιλοδοξεί να σώσει τη χώρα μέσα σε έναν μόλις χρόνο (μα ουδείς όμως του έχει ψυθιρίσει πως αν ήταν τόσο εύκολο θα το είχαν κάνει όλοι οι προηγούμενοι; Τόσο δύσκολο είναι να σκεφτεί ότι κάτι δεν έχει συνυπολογήσει;).
Επίσης, ο Γιωργάκης ο Έτερος που σύμφωνα με διαβεβαιώσεις του ιδίου ότι τους τα μετέφεραν τρίτοι, έρχεται στα πράγματα: προφανώς θα έρθει με τον μεστό πολιτικό του λόγο που όλοι γνωρίζουμε να επιλύσει όλα τα προβλήματα του τόπου, όταν ακόμη δεν έχει καταφέρει να επιλύσει το ένα και μοναδικό του ιδίου κόμματός του που ακούει στο όνομα Βορίδης.
Είναι και η κυρ-Αλέκα, η οποία ζητάει επιτακτικά την ψήφο μας, προκειμένου να λάβει τη λαϊκή εντολή προφανώς να απολύσει και τους υπολοίπους της τυποεκδοτικής.
Είναι και ο Αλέκος με τον Αλέξη βεβαίως, βεβαίως, οι οποίοι ερίζουν για μια καρέκλα που μάλλον σύντομα δεν θα υπάρχει. Ο μεν Αλέξης προσπαθεί να μας πείσει ότι μπορεί να ελέγξει το μπάχαλο της χώρας όταν δεν μπορεί να ελέγξει ούτε καν το μπάχαλο του μικρού του κόμματος, ο δε Αλέκος επιθυμεί ετσιθελικά να επιστρέψει εκεί απ'όπου οικειοθελώς σχετικά πρόσφατα αποχώρησε για ν'ανοίξει τόπο στα νειάτα, χρησιμοποιώντας τις κλασικές του τακτικές να αλλάζει απόψεις κάθε 5 δευτερόλεπτα ακόμη και για το αν όντως θέλει να επιστρέψει ή όχι.
Είναι κι ο Κουβέλης φυσικά, τον οποίον παρόλο που έχω σε εκτίμηση δεν μπορώ να πω ότι έχω ακούσει να αναπτύσσει ιδιαιτέρως τις πολιτικές θέσεις του νεοσύστατου κόμματός του.
Και φυσικά μην ξεχνάμε την επίδοξη σωτήρα μας, άφθαρτη Ντόρα, η οποία πανέξυπνα περιμένει τα αποτελέσματα των εκλογών για να δει αν το νέο της κόμμα θα είναι νέο ή το παλιό, ως καλή καιροσκόπος που έχει μάθει να είναι (όχι ότι της βγήκε και ποτέ, αλλά λέμε τώρα).



Και μέσα από όλο αυτό το μωσαϊκό, σε πρώτη φάση θα έχουμε τις αυτοδιοικητικές εκλογές, στις οποίες επειδή όλοι έχουν καταλάβει το μαύρο σκότος κι έρεβος που επέρχεται (δηλαδή θα επέλθει άραγε;) δηλώνουν ανεξάρτητοι προκειμένου να μην στιγματιστούν... κομματικώς, ενόσω μέχρι πρότινως σφάζονταν για το ποιος θα πρωτολάβει το κομματικό χρίσμα. Περίεργη χώρα η Ελλάδα ρε γαμώτο... Μέγα το μπλέξιμο...

Και μέσα σε όλα, ο Χάρρυ Κλυνν.
Κάτι άλλο που μου έκανε εντύπωση είναι πόσο διαφορετικά έβλεπα κάποιες ατάκες του παλαιότερα και πως, τώρα. Παρόλο που δεν έχει αλλάξει τίποτε. Μα στις Πατάτες, μα στο Δοξάστε με, μα στο Έθνος ανάδελφον, μα στην Αποκάλυψη... Όποια πέτρα δίσκου κι αν σηκώσεις, τουλάχιστον μια τεράστια αλήθεια για την πολιτική ζωή του τόπου (και για εμάς τους ιδίους) θα βρεις από κάτω. Και είναι πραγματικά εκπληκτικό αν αναλογιστούμε πόσα πράγματα έχουν συμβεί σε παγκόσμιο επίπεδο όλα αυτά τα χρόνια...

Ενώθηκαν οι 2 Γερμανίες, έπεσε ο (αν)υπαρκτός σοσιαλισμός, η κουμουνιστική Κίνα προέκυψε η υπ'αριθμόν ένα καπιταλιστική δύναμη του πλανήτη, οι ΗΠΑ έχουν τον πρώτο μαύρο πρόεδρο, διασπάστηκε η Γιουγκοσλαβία, τελείωσε ο ψυχρός πόλεμος και τόσα άλλα. Στην Ελλάδα όμως, όλα ίδια. Ακούς έναν δίσκο που βγήκε το 79 και νομίζεις ότι ηχογραφήθηκε λίγο μετά την υπογραφή του μνημονίου. Μέχρι και τα ονόματα που εμπλέκονται είναι τα ίδια. Είναι πραγματικά απίστευτο δηλαδή...



Πως περιμένουμε λοιπόν ν'αλλάξει κάτι; Διερωτώμαι μεγαλοφώνως.
Μήπως αλλάξαμε εμείς; Πολύ το αμφιβάλλω. Το αν αλλάξαμε και κατά πόσον αλλάξαμε δεν θα φανεί μόνο στον πρώτο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών, αλλά ιδίως στον δεύτερο. Εν συνεχεία θα φανεί στις όποιες πολιτικές αντιδράσεις μας εν όψει των όποιων εκβιαστικών ανακοινώσεων του κυρίου πρωθυπουργού, ο οποίος μυστηριωδώς ενώ καιγόταν να σώσει τη χώρα πλέον φαίνεται να μη νοιάζεται και ιδιαίτερα. Δηλαδή, δεν εξηγούνται διαφορετικά τα όσα αυτοκαταστροφικά κάνει. Αλήθεια, θα πάει ο ίδιος -αυτοπροσώπως- να εξηγήσει στους γέροντες για την αναγκαιότητα των εκλογών; Θα στείλει τον Παπακωνσταντίνου στους μαγαζάτορες και τους ανέργους για τον ίδιον λόγο; Θα στείλει τον Πάγκαλο σε'μένα να τον δω από κοντά καθώς θα μου εξηγεί ότι μαζί τα φάγαμε για να διαπιστώσω αν οι κοιλιές μας είναι όντως του ιδίου μεγέθους κι αν φοράμε το ίδιο μέγεθος ρούχα; Τι απ'αυτά θα κάνει; Αναρωτιέμαι...



Κι όσον αφορά τις επικείμενες εκλογές, τα'χουμε ξαναπεί. Απλά προκύπτει και κανά ενδιαφέρον ψοφοδέλτιο ενίοτε (μια και ο Προφέτας δεν εδέησε να φτιάξει του δικού μας νικηφόρου συνδυασμού, εμφανώς φοβούμενος την βέβαιη πρωτιά μου εις τους σταυρούς μετά του δικού του καταποντισμού, αλλά ας μην επεκταθώ περαιτέρω).
(το έλαβα με μέηλ)



Καλή μας όρεξη και υπομονή.
Πλέον έχουμε μάθει να δίνουμε κώλο άλλωστε και μάλιστα με τη δική μας συγκατάθεση...

Κυριακή 12 Σεπτεμβρίου 2010

Ο βιασμός της ελληνικής γλώσσας

Και ναι, ήγγικεν η ώρα να γράψουμε και κάτι πραγματικά σοβαρό.

...για το οποίο βέβαια θα απαιτηθεί να κάνουμε πολλαπλές εισαγωγές σε διάφορα σημεία του κειμένου. Οι λόγοι θα γίνουν κατανοητοί κατά το διάβασμα (όσοι αντέξουν δηλαδή διότι θα βγει μεγάλο... :) ).

Κατ' αρχήν, ας προσεγγίσουμε τον ορισμό της γλώσσας στην χώρα μας έτσι όπως έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες δεκαετίες: πρόκειται για το αμιγώς σεξουαλικό όργανο που καταχρηστικά λειτουργεί και ως μέσον ομιλίας.

Παρατήρηση πρώτη: ως γνωστόν το λέγειν (ήτοι ο προφορικός λόγος) είναι τελείως διαφορετικό από το γράφειν (ήτοι τον γραπτό λόγο). Παρομοίως και ένεκα της τεχνολογικής επανάστασης των τελευταίων ετών οφείλουμε να προσθέσουμε ότι και το γράφειν με τη σειρά του είναι τελείως διαφορετικό από το πληκτρολογείν. Διότι όποιος νομίζει ότι επειδή πληκτρολογεί αυτομάτως γράφει, πλανάται πλάνην οικτράν. Καμία σχέση...

Προφανώς θα νομίζετε ότι ο λόγος ύπαρξης του παρόντος κειμένου (και κατ' επέκτασιν τσιτώματος των νεύρων σας) είναι η λεξιπενία που γιγαντώνεται με την πάροδο των ετών. Εν μέρει ισχύει, δεν είναι το επίκεντρο όμως. Ένας λεξιπένητας, για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιεί τη σωστή γραμματική και σύνταξη, κάτι που στην Ελλάδα δε συμβαίνει, άρα είναι πολυπλοκότερο το πρόβλημα. Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να ξεκινήσω διηγούμενος τη δική μου γλωσσική ιστορία...

Ως μαθητής που ξεκίνησα να μαθαίνω ελληνικά πάνω στην αλλαγή των αρχών της δεκαετίας του 80, πολλάαααα χρόνια μετά συνειδητοποίησα ότι είχα πέσει θύμα μιας άτυπης κόντρας νέας δημοτικής και δασκάλων που την αρνούνταν πεισματικά. Το πρόβλημα ήταν ότι επειδή η νέα δημοτική ως γλώσσα ήταν τόσο γελοία, είχε βρει και φανατικούς υποστηρικτές οι οποίοι την έβλεπαν απλώς ως μέσο για λιγότερη δουλειά. Εξάλλου μην ξεχνάμε ότι η δεκαετία του 80 στην Ελλάδα ως δεκαετία του σοσιαλισμού είχε καταντήσει και δεκαετία δηθενισμού, συνεπώς η δημοτική ως δήθεν γλώσσα ήταν ό,τι έπρεπε ως προς τις επιταγές των εποχών. Όλοι αυτοί, λοιπόν, υπό τις ευλογίες μερικών εξαιρετικά αχρήστων υπουργών παραπαιδείας (τελευταίο δείγμα η Μίσηζ Ντιαμαντοπούλου και οι επιθυμίες της για αγγλική ως επίσημη γλώσσα) που είχαν δει την Παιδεία ως παιχνίδι (πχ με τον ασταμάτητο βιασμό των αρχαίων ελληνικών κλπ) το μόνο που κατάφεραν ηταν να δημιουργήσουν γεννεές ολόκληρες που πολύ απλά δεν ξέρουν ούτε τι μιλάνε, ούτε γιατί το μιλάνε έτσι κι όχι αλλιώς. Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον ελάχιστοι γνωρίζουν γραμματική και συντακτικό (διότι "γνωρίζω" συνεπάγεται ότι είμαι και σε θέση να εξηγήσω).
Μερικά απλά παραδείγματα:
α. τρένο ή τραίνο;
β. Μανόλης ή Μανώλης;
γ. τοις μετρητοίς ή της μετρητής;
δ. γιατί ανέκαθεν και όχι από ανέκαθεν;
ε. απλά ή απλώς;
κ.ο.κ.

Και μόνο που μπορούμε να βρούμε κυριολεκτικώς χιλιάδες τέτοια παραδείγματα δείχνει ότι η γλώσσα μας βρίσκεται σε παρακμή. Διότι η γλώσσα παρόλο που τρόπον τινά είναι ζωντανός οργανισμός άρα δικαιολογείται και να εξελίσσεται, αντί να εξελίσσεται παρακμάζει και αυτό επειδή την χρησιμοποιούν αγράμματοι.

Και ο υπ'αριθμόν ένα αγράμματος αυτού του έθνους είμαι εγώ.
Ναι, δεν ντρέπομαι να το ομολογήσω.

Και ξέρετε γιατί; Διότι επί σειρά ετών μάθαινα ό,τι γούσταρε να μου διδάσκει ο καθένας. Την πρώτη χρονιά -για να φέρω ένα απλό παράδειγμα- μάθαινα από τον παλαιάς κοπής δάσκαλο ότι όταν το όμικρον τονίζεται σε κάποιες περιπτώσεις αυτομάτως μετατρέπεται σε ωμέγα. Την δεύτερη χρονιά όμως επειδή ο δάσκαλος ήταν πιο... συνδικαλιστής, μάθαινα ότι αυτό δεν ισχύει και ότι με τα νέα δεδομένα σχεδόν όλα τα όμικρον μένουν όμικρον. Την τρίτη χρονιά ξαναγύρναγα στο ωμέγα, και πάει λέγοντας. Το ίδιο συνέβαινε τόσο στο γυμνάσιο, όσο και στο λύκειο, με τη διαφορά ότι ο βιασμός συμπεριελάμβανε και τ'αρχαία πλέον αλλά με πιο "επιστημονικό" τρόπο τούτη τη φορά: αν κάτι δεν το κατανοούσε ούτε καν ο καθηγητής το ανέφερε (απλώς έως και καθόλου) και πήγαινε στο επόμενο. Εάν ήταν κάτι εύκολο, έκανε αναλύσεις επί αναλύσεων για να δείξει πόσο καλός είναι στο μάθημα.
Ποιο ήταν το αποτέλεσμα όλων αυτών; Μα φυσικά ένας γλωσσικός χυλός, δίχως κανόνες, δίχως όρους, δίχως μέτρα και σταθμά. Η γλώσσα έχει ένα τεράστιο μειονέκτημα: δεν είναι μαθηματικά. Στα μαθηματικά 1+1 θα κάνουν πάντα 2 στο δεκαδικό σύστημα. Φυσικά 2 μπορεί να μας δίνει και το 4-2, αλλά αυτό δεν αλλάζει την αξία της πράξης 1+1. Στη γλώσσα όμως -έτσι όπως την έχουμε καταντήσει- 2 μπορείς να πάρεις πλέον ακόμη κι από την πράξη 2^3+6. Πως είναι δυνατόν, θα αναρωτηθείτε; Μα αφού πλέον οι περισσότεροι δεν είναι σε θέση να διαχωρίζουν το σωστό από το λάθος, λογικό δεν είναι κάποια στιγμή να επικρατεί το λάθος ως σωστό; Ο μέγας γλωσσολόγος Μπαμπινιώτης, φερειπείν, δεν ήταν που έγραφε ότι πλέον και το από ανέκαθεν είναι σωστό αφού έτσι χρησιμοποιείται; Συνεπώς καλά του είχαν κάνει προ ετών τα μπαόκια όταν σε απάντηση για το βούλγαροι είχαν φτιάξει ένα πολύ ενδιαφέρον συνθηματάκι με το πουτάνα (προκειμένου να επικρατήσει και να καθιερωθεί ως κανών).

Όπως και να'χει, και εγώ (όπως μερικά άλλα εκατομμύρια) κατάφερα να... επιβιώσω αυτό το αριστουργηματικό σύστημα Παιδείας, συμπεριλαμβανομένης της τριτοβάθμιας με τη γνωστή της πχιότητα κιόλας. Το πρόβλημα όμως ήταν ότι κάπου στο ενδιάμεσο ξεκίνησα να διαβάζω συστηματικά βιβλία. Έτσι, για την πάρτη μου. Κάποια, φυσικά, ήταν γραμμένα στα στάνταρ της νέας δημοτικής, τουτέστιν γλωσσικώς ανούσια. Κάποια άλλα όμως που είχαν γραφτεί από απείρως πιο μορφωμένους ανθρώπους περιείχαν μια πολύ πιο δύσκολη γλώσσα, που αν και επί χρόνια δεν κάθησα ποτέ να μελετήσω κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι μου είχαν περάσει υποσυνείδητα πολλούς κανόνες. Ποιο είναι το αποτέλεσμα όλων αυτών; Ένας βαρβαρισμός, ένα συνοθύλευμα που αποτελείται από κανόνες της δημοτικής, της καθαρεύουσας και της αρχαίας, ως διαπιστώνετε από τα κείμενά μου.

Μέσα σε όλ'αυτά έρχονται να προστεθούν και τα ουκ ολίγα ορθογραφικά λάθη που κάνω, τα οποία έχουν αν μη τι άλλο ενδιαφέρουσα προέλευση: πολλά εξαυτών (για την ακρίβεια τα περισσότερα) οφείλονται στην ταχύτητα (και τον τρόπο) που γράφω (η μεν ταχύτητα κυριολεκτικώς... ταχύτατη, ο δε τρόπος σχεδόν τυφλός από την ανάποδη: αντί να κοιτάω την οθόνη κοιτάω το πληκτρολόγιο). Κάποια άλλα οφείλονται στην καθεαυτή πληκτρολόγηση: δεδομένου ότι μου αρέσει το γράφειν, έχω μέτρο σύγκρισης με το πληκτρολογείν και αυτό που έχω διαπιστώσει είναι ότι στον υπολογιστή κάνω λάθη που φυσιολογικά δεν κάνω ποτέ (και που έχω αναγνωρίσει ότι δεν οφείλονται στην ταχύτητα κιόλας). Αυτό σημαίνει ότι αλλιώς αντιδρώ γράφοντας κι αλλιώς πληκτρολογώντας (κάτι που τέλος πάντων είναι φυσιολογικό μιας και πρόκειται για διαφορετικές λειτουργίες του εγκεφάλου). Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι πραγματικά εκρηκτικό. Η αλήθεια είναι ότι κάποιες φορές βλέπω κάποια ορθογραφικά μου λάθη τόσο κραυγαλέα που εκνευρίζουν ακόμη κι εμένα. Μπαίνω και τα διορθώνω άμεσα. Κάποια άλλα δεν με ενδιαφέρουν όμως και τ'αφήνω ως έχουν. Γιατί δεν με ενδιαφέρουν; Διότι δεν έχω πρόβλημα να δείξω ότι κάνω ορθογραφικά λάθη, μιας και τα ορθογραφικά μου λάθη δεν οφείλονται στο ότι δεν διάβαζα μικρός, ούτε στο ότι ήμουν στούρνος, αλλά στο ότι έτσι με έφτιαξαν αυτοί που ήταν υποχρεωμένοι (και πληρώνονταν) να με μορφώσουν. Ο γλωσσικός φρανκενσταϊνισμός μου, λοιπόν, είναι κάτι που οφείλει να δημιουργεί τύψεις σε δασκάλους και καθηγητές και όχι σε'μένα. Εμένα με κάνει να αισθάνομαι απλώς απογοήτευση επειδή αν και έχω την τύχη να μιλάω την πληρέστερη γλώσσα του πλανήτη, δεν είμαι σε θέση να τη χρησιμοποιώ σωστά και το χειρότερο, τις περισσότερες φορές δεν το καταλαβαίνω κιόλας.

Πάω για καφέ.
Πόσοι γνωρίζουν ότι αυτό το πράγμα δεν στέκει γραμματικώς τε και συντακτικώς; Και όμως είναι από τις πλέον καθημερινές εκφράσεις προς πάσα χρήση (όχι μόνο για καφέ δηλαδή).

Πριν κάποια χρόνια είχα γνωρίσει διαδικτυακά ένα παλικάρι που εξελίχθηκε σε πολύ καλό (φ)ίλο κιόλας, άσχετα αν μετά χαθήκαμε. Αυτό το παιδί, λοιπόν, είχε μια μανία με την ετυμολογία. Μέρος αυτής της μανίας το πέρασε και σε'μένα (ή μάλλον, εγώ το απορρόφησα).
Με αυτό το (φ)ίλο -καθώς και με άλλους- γράφαμε σε ένα πολύ... εξειδικευμένο φόρουμ, μόνο που γράφαμε για ο,τιδήποτε άλλο πέραν της "εξειδικεύσεως". Κάποια στιγμή λοιπόν σε μια κουβέντα πάνω γυρνάω και τον ρωτάω "αυτό πως στέκει ετοιμολογικώς;". Και με "ξεκίνησε" κανονικά και με το νόμο: "Ετυμολογικώς εκ του έτυμος δηλαδή αληθινός θες να πεις", με διόρθωσε άμεσα και με αρκετή αυστηρότητα... Και όμως, θα έβαζα και το χέρι μου στη φωτιά τότε -πριν κοντά 10 χρόνια- ότι το ορθόν ήταν με όμικρον ιώτα. Γιατί; Μα διότι έτσι μου φαινόταν λογικό. Δεν ήξερα, βλέπετε, ότι υπήρχε λέξη έτυμος.
Αλήθεια, έχετε διερωτηθεί γιατί έχει αφαιρεθεί η ετυμολογία από τα μαθήματα του λυκείου; Δηλαδή είναι χρήσιμα τα θρησκευτικά, η ανθρωπολογία, η οικιακή οικονομία αλλά δεν είναι χρήσιμη η ετυμολογία; Τι ρωτάω, ε;

Ένα κλασικό λάθος που κάνει πάρα πολύς κόσμος είναι η μετάθεση του ήτα και του ύψιλον.
Κηνυγός για παράδειγμα. Ή μύνημα. Στο απαίδευτο μάτι αμφότερα δείχνουν σωστά. Εδώ όμως δεν μιλάμε για ένα απλό λαθάκι αλλά για μία ολόκληρη εσφαλμένη νοοτροπία. Αν γνωρίζαμε όμως έστω και την ελάχιστη ετυμολογία θα ξέραμε ότι κύων (σκύλος) + άγω(οδηγώ) μας δίνουν τον κυνηγό, δηλαδή αυτόν που οδηγείται από τον σκύλο. Κατ' αντιστοιχίαν, μήνυμα εκ του μηνύω κ.ο.κ.
Ένας άλλος ενδεικτικός βαρβαρισμός είναι και η χρήση του επιθέτου πολύς. Ο πολύς, η πολλή, το πολύ. Πολύ κρύο σήμερα. Πολλή βροχή χθες. Δυστυχώς αμφότερα έχουν αντικατασταθεί από το αισχρό (ίσως... άκλιτο) πολύ. Πολύ βροχή, πολύ δουλειά, άι σπηκ ήνγκλαντ βέρυ μπεστ, χρησιμοποιάω άψογα όλες τις ελληνικές λέξεις κλπ.

Όλα αυτά όμως προκύπτουν από την εξής αμαθή παρανόηση: δεν είμαστε εξοικειωμένοι με λέξεις που δεν έχουν τις κλασικές καταλήξεις που έχουμε διδαχθεί. Γνωρίζουμε πχ ότι ένα ουσιαστικό μπορεί να λήγει σε -ος, -ης κλπ. Δεν έχουμε μάθει όμως ότι μπορούν να τελειώνουν και σε -ξ, -ψ. Ως επίσης για να συμπεριλάβουμε (δίχως περαιτέρω προσδιορισμούς) ελληνικές λέξεις μπορούν να λήγουν σε -υ, σε -ύω κλπ, κλπ. Δεν υπάρχει λόγος να λέμε η νυξ αντί για νύχτα, δεν θα πάθουμε τίποτε όμως αν ξέρουμε ότι το "πρωτότυπο" είναι νυξ. Αν ξέραμε ότι το ρήμα είναι μηνύω θα ξέραμε και ότι το ουσιαστικό γράφεται μήνυμα και όχι μύνημα. Επίσης, όσο κι αν δεν κάθεται στο μάτι, δεν είναι βαρής αλλά βαρύς. Ή αν δεν είχαμε τον που, δεν θα είχαμε και το ποδήλατο (< πους+ελαύνω). Πλάκα δε, είναι και η άλλη: ενώ υπάρχουν τόσες λέξεις που λήγουν σε ύψιλον, αν ρωτήσεις κάποιον να σου πει μερικές το πιθανότερο είναι ότι δεν θα σου πει καμία, θα κολλήσει! Ή μήπως να θυμηθώ τις καταλήξεις -ων και -ον, όπου βλέπεις συχνά να γράφουν το πρέπων, ή ο πρέπον, όταν το ωμέγα πάει στο αρσενικό και το όμικρον στο ουδέτερο... Καλά, για το θηλυκό ούτε λόγος να γίνεται: κάτι μυστήριες λέξεις τύπου ευτυχήσασα μάλλον παραπέμπουν μόνο στη Σάσα Μπάστα. Κατ' αντιστοιχίαν, εκτέλεση εν ψυχρώ λαμβάνει χώρα και στα ρήματα γενικώς και ειδικώς. Ναι μεν οι χρόνοι έχουν απλοποιηθεί, αλλά σε πλείστες όσες περιπτώσειςτο αποτέλεσμα είναι τουλάχιστον ηχητικός συνδυασμός χλέπας με ταυτόχρονη προσπάθεια ρεψίματος. Διότι μεταξύ άλλων έχουμε λησμονήσει ότι η ανάγκη για δημιουργία γλώσσας προέκυψε μεν για την επικοινωνία, βασίστηκε όμως σε κάτι πραγματικά απλό: να ακούγεται ωραία ενόσω είναι χρηστική. Ναι μεν το έκλαβα μπορεί να αρμόζει εις τη δημοτική (η οποία δημιοτική θα έπρεπε να λέγεται, αλλά τέλος πάντων), αλλά η αλήθεια είναι ότι παραπέμπει μάλλον σε μπακλαβά. Αντιθέτως το εξέλαβα, με την αρχαιοπρεπή αύξηση δηλαδή μοιάζει (κι ακούγεται) σχεδόν αρχοντικό.
Δύο ακόμη περιπτώσεις με εξαιρετικό ενδιαφέρον είναι το εξεπλάγην το οποίο έχω δει κάποιες φορές ως... εκπλήχτηκα (πιθανώς εκ του αγγλικού εκπλήκτικ) και το άκλιτο "του επικεφαλή", το οποίο ευτυχώς απ'όσο θυμάμαι δεν έχει τύχει να δω πιο αρχαιοπρεπώς ως "του επικεφαλούς". Επίσης, ενδιαφέρον έχει να τονίσουμε ένα ακόμη κλασικό λάθος (που και προσωπικά γράφω από σχεδόν συνήθειο): το Στάδιο Καραϊσκάκη υποδηλώνει ότι το στάδιο είναι ιδιοκτησίας Γεωργίου Καραϊσκάκη. Απεναντίας το Στάδιο Καραϊσκάκης δείχνει ότι έχει κτιστεί ή ονομαστεί προς τιμήν του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Τα... "μεμονωμένα" παραδείγματα δεν έχουν τέλος.

Σε αυτό το σημείο όμως το πράγμα αρχίζει να γίνεται σχεδόν κωμικό. Διότι αν απαλείψουμε τέτοιους κανόνες όπως την αύξηση, αυτομάτως διαγράφουμε μερικές χιλιάδες λέξεις από την ελληνική γλώσσα. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος πχ να πούμε "πεπραγμένα" ή "βεβαρυμένο" διότι άλλο το βαρύ κι άλλο το βεβαρυμένο. Ως επίσης δεν υπάρχει τρόπος να πούμε ακόμη και... έκλεψε δίχως το παρελθοντικό έψιλον, παρόλο που το αυτό ε- έχει καταργηθεί πλην... εξαιρέσεων. Παρομοίως (και ουχί παρόμοια, μιας και το πρώτο είναι επίρρημα, το δε δεύτερο επίθετο) μεγάλη πλάκα έχουμε και με την πάλαι ποτέ κραταιά δοτική, η οποία αν και κατηργημένη δεκαετίες τώρα, δε λέει να το κουνήσει ρούπι. Ναι μεν μπορείς να πεις με τον καιρό αντί για εν καιρώ, έλα όμως που δεν μπορείς να πεις αλλιώς επί τοις εκατό. Ακριβώς όπως μπορείς να πεις σε αντίθεση αντί για εν αντιθέσει, αλλά δεν μπορείς να πεις αλλιώς εν ψυχρώ. Δε λέει να φύγει με τίποτε αυτή η ρημάδα η δοτική σε πείσμα των αμαθών και των γλωσσοκάπηλων. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι έχουν γίνει μερικές απόπειρες στο παρελθόν να διασταυρωθεί ποντίκι με αιλουροειδές, αλλά μιας και η τεχνολογία δεν έχει φτάσει ακόμη σε τέτοια επίπεδα βαρβαρισμοί τύπου επί της εκατό δεν κατάφεραν να επιβιώσουν: η εκατό, της εκατό, την εκατό (άκλιτο. Για τους πιο ριψοκίνδυνους υπάρχει και η εκατό της εκατής την εκατή)... Έλεος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι... συνθέσεις. Εκεί κι αν γίνεται το έλα να δεις. Ένα από τα κλασικότερα λάθη είναι το παρεμπιπτόντως: παρά+εν+πίπτω. Το αξιοπερίεργο είναι ότι παρόλο που κανείς θα πει επίπτει (όλοι εμπίπτει λένε), οι περισσότεροι τρώνε ακριβώς το ίδιο μι στο παρεμπιπτόντως και γράφουν παρεπιπτόντως. Και φυσικά μην ξεχνάμε την πολύπαθη παθητική φωνή (κάποτε υπήρχε και μέση αλλά ας μην το μπλέκουμε) όπου πλέον τείνει να γίνει ένα με την ενεργητική: κάθετε αντί για κάθεται, χαίρεται (προσφώνηση) αντί για χαίρετε κλπ. Το έλα να δεις και ουδείς βλέπει τη διαφορά. Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι μπαμπινιώτικα...

Εδώ όμως υπάρχει και κάτι ακόμη πιο ύπουλο: η αλήθεια είναι ότι η ορθογραφία είναι το εύκολο κομμάτι της γλώσσας. Το πραγματικά δύσκολο είναι τα σημεία στίξης και κυρίως οι τόνοι. Δεν ξέρω αν έχετε παρατηρήσει ότι πλέον η πλειοψηφία απαξιοί (χμ, όμικρον ιώτα είναι αυτό;) να βάλει τόνους όταν γράφει. Πριν κάποια χρόνια αυτό ίσχυε μόνο κατά την πληκτρολόγηση. Πλέον πιάνει και τα χειρόγραφα, δείγμα ότι οι ιοί των υπολογιστών μπορύν να περάσουν και στην καθημερινότητα. Φυσικά δεν το συζητάμε να το μπλέξουμε κι άλλο γράφοντας με τον "πατροπαράδοτο" τονισμό, δηλαδή με πνεύματα και πλήρεις τόνους (εγώ δεν ξέρω πάντως, το παραδέχομαι. Το πρόβλημα είναι ότι δεν το παραδέχονται κι εκείνοι που... ξέρουν). Και φυσικά για τα σημεία στίξης, ούτε λόγος να γίνεται. Ιδίως αυτό το ρημάδι το κόμμα που μπορεί να αλλάξει άρην τα πάντα σε μια πρόταση έχει καταντήσει πόρνη της σειράς. Φυσικά στην χώρα του ξερολισμού, του ωχαδελφισμού και της απολύτου ισοπέδωσης αυτά δεν έχουν καμία σημασία. Αν τολμήσει κανείς έστω και να διαννοηθεί ότι θα σκεφτεί πως θα του περάσει από το μυαλό να προτείνει να εξεταστεί το ενδεχόμενο να αφαιρεθούν τα παντελώς άχρηστα θρησκευτικά από τα σχολεία, αυτομάτως θα χαρακτηρισθεί από προδότης και ανθέλληνας (διότι μην ξεχνάμε ότι ελληνισμός και ορθοδοξία είναι έννοιες... ταυτόσημες) έως δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Αν όμως αφαιρέσει την ετυμολογία, διαγράψει τους τόνους, βιάσει παρά φύσει την Παιδεία, αυτομάτως εισάγει νεοτερισμούς και μεταρρυθμίσεις για το καλό της Παιδείας (το καλό το έχουμε διαπιστώσει και στην πράξη βεβαίως, βεβαίως).

Αλήθεια, έχετε κάτσει ποτέ να κάνετε στον εαυτό σας ένα πολύ απλό τεστάκι; Να πείτε πχ μια αντωνυμία, μια μετοχή, μια άκλιτη λέξη, ένα ρήμα σε υποτακτική, ένα απαρέμφατο. Έχετε κάτσε ποτέ να ελέγξετε αν μπορείτε να προσδιορίσετε τι σημαίνει παροξύτονο ή τι είναι ο επιθετικός προσδιορισμός; Οι περισσότεροι δεν μπορούν διότι πολύ απλά δεν ξέρουν (κι επειδή τω όντι υπάρχουν και αρκετοί που ξέρουν, καλό θα είναι να μην κρίνουν εξιδίων τα αλλότρια). Είναι τόσο αυτοματοποιημένα όλα (αποτελέσματα της παπαγαλίας) που δεν ξέρουν να απαντήσουν σε τόσο απλά γλωσσικά θέματα. Ή για να το πούμε και αλλιώς, γιατί να έχουμε άγνωστες λέξεις; Για ποιον λόγο; Ξέρετε τι σημαίνει ένθα; Οπώσουν; Όστις; Επέκεινα; Ενθέδε; Αναφανδόν; Χμμμ.... ωραία λέξει το αναφανδόν. Το φαίνομαι το ξέρουμε. Τον άφαντο τον ξέρουμε. Το φως το ξέρουμε. Ακόμη και την φαεινή ιδέα ξέρουμε. Το αναφανδόν δεν το ξέρουμε όμως, κι ας έχουν όλα ρίζα στο φάος(φως). Και το χειρότερο είναι ότι δεν πάει καν το μυαλό μας ενώ στην πραγματικότητα είναι τόσο απλό.

Πόσω (ωμέγα είναι αυτό;) δε μάλλον εγώ, ο αμαθής που έχω επιλέξει να μεταφέρω γραπτώς τον προφορικό μου λόγο (διότι ενσυνείδητα γράφω προφορικά και ουχί γραπτά, εάν νοείτε τη διαφορά). Φυσικά για να το πράξω αυτό έχω θέσει μερικούς δικούς μου κανόνες, όπως για παράδειγμα το να αποφεύγω τη μιαρή γκριζολυκογραφή (ελληνιστί greeklish), την οποίαν πρέπει να είσαι και πολύ ηλίθιος για να χρησιμοποιείς (και δεν αναφέρομαι πχ σε κάποιον που συμπτωματικά μπορεί να χρησιμοποιεί πληκτρολόγιο που δεν διαθέτει το ελληνικό αλφάβητο). Ή όπως το να μη διορθώνω τα ορθογραφικά μου λάθη, κατά πως προείπα.
Γιατί να τα σβήσω δηλαδή; Υπάρχει λόγος;

Παρατήρηση δεύτερη: ακόμη και ο προφορικός λόγος έχει ένα όριο. Μην ξεχνάμε ότι η γλώσσα έχει τέτοια δυναμική που μπορεί να περνάει άπειρο αριθμό πληροφοριών. Χρειάζεται μήπως να αναφέρω τα τελειότερα δείγματα... προφορικής γραφής που δεν είναι άλλα από τα Ομηρικά Έπη, εκ του ειπείν; Τα Έπη, ήταν προφορικά. Κάποια στιγμή -ευτυχώς για την ανθρωπότητα- κάποιοι αποφάσισαν να τα καταγράψουν. Προφορικός λόγος, λοιπόν, δεν σημαίνει απλοποιημένη γλώσσα σε βαθμό ξεφτίλας. Εξάλλου οι αρχαίοι επί αιώνες προφορικά τα μάθαιναν όλα. Όταν αποφάσισαν να οργανωθούν λίγο περισσότερο, τα μαθήματα που επέλεξαν ήταν συγκεκριμένα και προπάντων, λίγα. Όχι σαν τα σημερινά χάλια μας που χάριν των κυβερνώντων έχουμε ένα από τα πλέον άχρηστα εκπαιδευτικά συστήματα το οποίο παρά τον τεράστιο αριθμό μαθημάτων και πληροφοριών βγάζει κόσμο αγράμματο ακόμη και στον προφορικό λόγο.

Ένας από τους λόγους που μέσα σε τούτο 'δώ το βλόγι παραφράζω τεχνηέντως και σκοπίμως πολλές λέξεις (όπως για παράδειγμα η χρήση άρθρου αιτιατικής με κατάληξη οριστικής, πχ τους πολιτικοί) είναι ακριβώς αυτός: το γεγονός ότι έχω πλήρη επίγνωση της αμάθειάς μου στα γλωσσικά με βοηθάει να βλέπω πολλά μαργαριτάρια άλλων (εκτός των δικών μου). Λεπτομέρεια: πολλοί εξαυτών καμαρώνουν ωσάν γύφτικα σκερπάνια για τη γλωσσική τους δεινότητα με αποτέλεσμα να παραθέτουν γραπτά μνημεία εναργούς μαλακίας. Μάλιστα έχω παρατηρήσει και το εξής: όσο πιο πολύ εθνικίζει κάποιος (με την έννοια του πιθηκίζει), τόσο πιο πολλές γλωσσικές παπαριές πετάει -αυτό κι αν είναι μυστήριο. Επειδη, λοιπόν, εκ γεννετής είχα το διαολάκι μέσα μου, δεν θα μπορούσα να μην ισοπεδώνω χαρακτηριστικά τέτοιες κωμικοτραγικές καταστάσεις (εξου και τα περί αττικής σύνταξης που πετάω συχνά-πυκνά). Φυσικά δεν εντάσσω σε αυτή την τακτική και την λεξιπλαστική δυνατότητα της ελληνικής γλώσσας που σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιώ (παρόλο που αυτή αν και ορθή, παρεξηγείται πολλάκις). Και φυσικά, όπως από μόνος μου κάθομαι και στηλιτεύω ενίοτε τα δικά μου λάθη, γι'αυτόν τον λόγο μπορώ να στηλιτεύω και των υπολοίπων όταν θέλω. Τουλάχιστον από την πλευρά μου το προσπαθώ και δεν τ'αφήνω.

Θυμάμαι μια φορά είχα διαβάσει σε ένα κείμενο του polse να λέει "της οικογένειως" σε κάποιο "αντίστοιχο" θεματάκι που είχε επιλέξει. Δεν μου'χε μείνει άντερο (τα λέει και γουστόζικα ο ι-μπαγάσας ο... Βατραχοκλής!) κι αυτό επειδή είχε παρουσιάσει συνοπτικά αυτό το τόσο αστείο θέμα με τόσο εύστοχο τρόπο: πόσοι και πόσοι δεν ξέρουν να μιλάνε και τους μάρανε η αρχαιοπρεπής κατάληξη γενικής εις -έως (προφανώς το πέως εξαιρείται). Ακριβώς έτσι είναι. Αυτό που πολλοί... γραμματιζόμενοι ισχυρίζονται ότι πχ το "να με πεις" των βορειοελλαδιτών είναι λάθος, δεν ισχύει. Είναι ορθότατο, απλώς πρόκειται για γλωσσικό ιδιωματισμό (ακόμη κι από τα... σταυρόλεξα ξέρουμε ότι το αττικό την δωρικά είναι ταν). Και φυσικά την ίδια στιγμή... πάνε για καφέ. Το θέμα είναι ότι είναι -αν το προσπαθήσεις- σχετικά εύκολο και το να διορθωθείς (τουλάχιστον έως ενός σημείου) αλλά και το να καταλάβεις πότε κάποιος είναι απλός ξερόλας ή αν πρόκειται για θύμα των "περιστάσεων". Όπως και να'χει όμως, το πρόβλημά μας είναι το με/μου όταν βιάζουμε τη γλώσσα σε καθημερινή βάση;

Τι είναι η γλώσσα εν τέλει;
Δεν είναι ένα απλό μέσον επικοινωνίας. Αν ήταν έτσι, θα μπορούσαμε να συνεννοούμαστε στην νοηματική (στο κάτω-κάτω δεν υπάρχει άνθρωπος που να λέει του άλλου ότι θα του κάνει-θα του δείξει-θα του μπήξει δίχως τις κλασικές χειρονομίες ανδρισμού). Όμως η γλώσσα πάνω απ'όλα είναι μέσον εξέλιξης και επειδή η εξέλιξη ως φυσική συνέχεια μπορεί να είναι και αρνητική, είναι δική μας υποχρέωση να την κάνουμε καλύτερη.
Όπως εξέλιξη είναι και τα μαθηματικά.
Αυτές τις δύο επιστήμες (διότι είναι επιστήμες) πρέπει να τις εξελίσσουμε προκειμένου να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι. Υπήρχε περίπτωση δίχως γλώσσα να γνωρίζαμε για τη φιλοσοφία; Ή να είχαμε περιγράψει το Σύμπαν έστω και ατελώς; Ή να συζητάγαμε μέσω διαδικτύου από κάθε γωνιά του πλανήτη για οποιοδήποτε θέμα θεωρούμε ενδιαφέρον;
Μπορεί κανείς να διαννοηθεί Δημοκρατία δίχως διάλογο; Ή έρωτα δίχως γλυκόλογα;
Η γλώσσα βρίσκεται πίσω από τα πάντα. Αντί λοιπόν να την προσέχουμε ως κόρη οφθαλμού, της πετάμε τα μάτια έξω σε καθημερινή βάση. Και είμαστε πλέον τόσο αμαθείς που θεωρούμε ότι δεν έχει σχέση με τα όσα συμβαίνουν στη χώρα σε καθημερινή βάση, και κατ' επέκτασιν και σε'μάς τους ίδιους. Δεν είναι απλά θέμα επικοινωνίας.

Είναι καθαρά θέμα ευ ζην, όσο κι αν αυτό ξενίζει.
Χαίρετε.

ΥΓ. Για ιστορικούς λόγους, αν και το θέμα με ενδιέφερε ανέκαθεν, είχε πρωτοσυζητηθεί με "πρωτοβουλία" της osela (και το είχα κρατήσει) στον Οίκο Αντοχής πριν 3 χρόνια.
ΥΓ2. Δεν πιστεύω να θέλετε να συζητήσουμε και τη συνδρομή των μουμουέ στα όλα χάλια, έτσι; Η συμμετοχή τους άλλωστε δεν περιοριζόταν στην καλλιέργεια γεννειάδας και την απουσία γραβάττας κατά τις δεξιώσεις. Μη λέμε κι ό,τι θέλουμε...
ΥΓ3. Αν είμαι τυχερός και βρω αυτά που θέλω, θα υπάρξει ανανέωση με μαργαριτάρια... από εκεί που δεν πρέπει.

Τετάρτη 10 Μαρτίου 2010

Το λεπόν...

ας υποθέσουμε ότι είμαι (όχι έχω, είμαι) μια (πχ) δισκογραφική εταιρία. Βλέπω δεξιά κι αριστερά λοιπόν ότι γίνεται του κατεβάσματος το κάγκελο και θεωρώ ότι έχω διαφυγόντα κέρδη αφού η πνευματική μου ιδιοκτησία (σ.σ. my ass) αποτελεί προϊόν εκμετάλλευσης. Τι κάνω; Το κλασικό: μήνυση. Αυτό ξέρετε τι σημαίνει;
Ότι αυτομάτως παραδέχομαι ότι το προϊόν που πλασάρω είναι τόσο σφοδρά διά το πέος που ξέρω ότι κανείς δεν πρόκειται να το αγοράσει.
Διότι αποδεδειγμένα αν κάτι είναι πραγματικά καλό, θα αγοραστεί. Ξεκάθαρα πράγματα.
Στο κάτω-κάτω, έχετε δει κανά Metropolis να κλείνει; Ή μήπως κανά Virgin το οποίο έχει τιμές στον θεό κιόλας; Και μιλάω για πολυκαταστήματα, διότι τα "γειτονιάς" είναι δυστυχώς μια άλλη πικρή ιστορία. Για να μην ξεφεύγω όμως, κι όμως, ουδείς το προσεγγίζει έτσι.

Προσωπικά είμαι συλλέκτης μουσικής. Metal φυσικά, αφού για την πάρτη μου δεν υπάρχει άλλη μουσική. Τις άλλες, απλά τις ακούω σποραδικά, με τα φεγγάρια μου δηλαδή και ως εκεί. Το ότι είμαι συλλέκτης -και κυρίως βυνιλίου- σημαίνει ότι αγοράζω πράμα. Ομοίως αγοράζω και cd αρκετές φορές, ή μάλλον τις περισσότερες, πράγμα προφανώς οξύμωρο για συλλέκτη βυνιλίου. Έλα όμως που τις περισσότερες φορές οι δίσκοι που βρίσκω θεωρώ ότι είναι πολύ πιο ακριβοί από την πραγματική τους αξία, οπότε η τιμή μοιραία με σπρώχνει προς το cd. Γενικά το αυθεντικό δίνει μιαν άλλη ικανοποίηση. Είναι ιεροτελεστία μέχρι και το να βγάλεις τον δίσκο να τον βάλεις στο πικάπ, μην πω για την ασύλληπτη απόδοση του πικάπ που καμία κάρτα ήχου δεν μπορεί να φτάσει φυσικά (αλλά αυτό είναι κάτι που γνωρίζουν ελάχιστοι).
Το θέμα είναι ότι να αγοράσω φόλα, δεν παίζει ως ενδεχόμενο (αν και την έχω πατήσει αρκετές φορές στο μακρινό παρελθόν).

Πως κατάφερα να αποφεύγω τις φόλες με την πάροδο των ετών, θα με ρωτήσετε; Μα φυσικά με την εμπειρία. Και πως αποκόμισα την εμπειρία; Μα φυσικά επειδή δεν ήθελα να πετάω τα χρήματά μου σε πάσης λογής σκουπίδια. Και κατά κύριο λόγο τέτοια σκουπίδια προσπαθούν να μας πλασάρουν οι εταιρίες.

Διάβασα ότι έγινε της πόρνης με το gamato. Βασικά νομίζω ότι ήταν θέμα χρόνου να γίνει και στην Ελλάδα κάτι τέτοιο. Εξάλλου είναι απολύτως φυσιολογικό. Για το σκάνδαλο Siemens μπορεί να μην έχει πάει μέσα κανείς που να τα πήρε αλλά δεν τρέχει τίποτε. Ο Χριστοφοράκος μπορεί να έφυγε σαν κύριος από την Ελλάδα αφού ενδεχομένως να είχε προειδοποιηθεί εγκαίρως κιόλας και ίσως από πολιτικό, αλλά δεν μας αγγίζει. Στο Βατοπέδι μπορεί να έγινε ανταλλαγή αμυθήτων αξιών με αέρα κοπανιστό και να μην την πλήρωσε κανείς αλλά σιγά τα ωά βρε αδελφέ. Στην υπόθεση Γερμανού-ΟΤΕ προφανώς όλα είναι οκ οπότε πάλι εντάξει είμαστε. Οι τράπεζες που γράφουν στα παπάρια τους όλες τις εις βάρος τους δικαστικές αποφάσεις περί καταχρηστικών όρων κλπ δεν μας ενοχλούν. Οι βενζινοπώλες που αύξησαν τις τιμές στην βενζίνη δίχως καν να έχει βγει ο νέος νόμος με αποτέλεσμα να βγάζουν ζεστό μαύρο χρήμα δεν αποτελούν καν πταίσμα. Τα δομημένα ομόλογα ήταν πιθανώς και αυτά ηθικά άρα και νόμιμα, οπότε στα παπάρια μας. Η Ολυμπιακή διαλύθηκε από τις ρουσφετολογικές προσλήψεις και εξυγιάνθηκε με την μεταφορά όλων αυτών στο δημόσιο εις βάρος όλων μας, αλλά τι μας ενδιαφέρει; Πόσα και πόσα ΜΜΕ έχουν κοινούς ιδιοκτήτες με κατασκευαστικές, αλλά τρέχει κάτι; Στο χρηματιστήριο που είχε γίνει η μάσα του αιώνα -μην πω της χιλιετίας- παρεγράφη όπως πόσα άλλα σκάνδαλα, άρα όλα καλά. Και πάει λέγοντας. Αρκεί λοιπόν που πιάσαμε το gamato και δείχνουμε τι αρχίδια έχουμε ως κράτος ρε παιδάκι μου. Διότι το πρόβλημα εκεί ακριβώς βρισκόταν: στο gamato.Πας στην Ομόνοια και τα ναρκωτικά περνάνε μπροστά από τα μάτια σου ακόμη και μέρα μεσημέρι αλλά ποιος τους γαμεί αυτούς, αρκεί που πιάσαμε το gamato. Αν πας δε, προς Μεταξουργείο μεριά φεύγεις γρήγορα τρέχοντας διότι αν σε βουτήξουν ούτς η Νικολούλη δεν θα σε βρίσκει. Μπαίνεις στο νοσοκομείο κι αν δεν έχεις κρατήσει στην άκρη κανά πεντοχίλιαρο ευρά τον έχεις πιει, χώρια ότι για να αντιμετωπιστείς αξιοκρατικώς χρειάζεσαι το απαιτούμενο φακελάκι. Το σχολείο για το παιδί είναι πλέον απλό βάρος και όλη η δουλειά γίνεται μέσω της παραπαιδείας. Πλέον είμαστε σε όλα η ακριβότερη χώρα της Ευρώπης αλλά είμαστε η φτωχότερη σε μισθούς. Και πάει λέγοντας. Το πρόβλημα λύθηκε με το gamato όμως, ή μάλλον όλα τα προβλήματα.

Της πουτάνας γίνεται σε ολόκληρη τη χώρα, το γαμάτο τους έφταιξε. Παραδικαστικό κύκλωμα βγήκε προ ετών στη φόρα, ροζ σκάνδαλα μετά μίζας στην εκκλησία, στον Σανιδά ακόμη τα χώνουν και μιλάνε έως και για βαρύτατες ποινικές ευθύνες οι ίδιοι οι δικαστικοί. Ταυτόχρονα, είμαστε η χώρα που έχει τη φοροδιαφυγή ως εθνικό σπορ: για παράδειγμα έχει αοκύσει κανείς τα ονοματάκια εκείνων των γιατρών του Κολωνακίου με τα εισοδήματα πείνας; Ή μήπως έχει ακούσει κανείς αν πληρώνονται τα πρόστιμα που κατά καιρούς πέφτουν, μιας και εσχάτως προέκυψε ότι σβήνονται εκ των υστέρων; Μπα, μάλλον ξεχάστηκαν αυτά τα θέματα (και πόσα άλλα).
θα μου πεις βέβαια, δηλαδή ρε Άδη το gamato δεν παραβίαζε τους νόμους; Προφανώς ναι, ειδάλλως δεν θα τους συνελάμβαναν υποθέτω. Το θέμα είναι όμως ότι θεωρώ ανεπίτρεπτο να ασχολούμεθα με τα κουνουπάκια και να κυκλοφορούν δεξιά κι αριστερά ολόκληροι δεινόσαυροι. Και το θεωρώ ανεπίτρεπτο διότι είμαστε στην ευρύτερη κοινωνικοοικονομική συγκυρία που βρισκόμαστε. Δηλαδή το gamato έφερε την χώρα στο χείλος της χρεοκωπίας, ή το gamato ρίχνει το ένα λουκέτο μετά το άλλο στα μικρομάγαζα και το εμπόριο; Δεν μπορώ λοιπόν ν'ακούω ότι ένα κράτος που στην πράξη είναι τόσο άχρηστο να πιάσει εκείνους που πραγματικά οφείλει, πάει και ασχολείται με το gamato. Δηλαδή το gamato είναι σημαντικότερο και πιο μείζων από τη Siemens ας πούμε; Κι αν τους κάει τόσο πολύ η τήρηση των νόμων, γιατί δεν προβαίνουν στην άρση της βουλευτικής ασυλίας για την οποίαν έχουμε καταδικαστεί δις από την ΕΕ; Ή γιατί δεν τηρείται το Σύνταγμα των Ελλήνων που προβλέπει ισότητα των πολιτών και δεν φορολογείται η εκκλησιαστική περιουσία ως της αξίζει πραγματικά; Μην ακούω μαλακίες λοιπόν.

Ξέφυγα όμως: έλεγα τις τις δισκογραφικές εταιρίες. Απ'ό,τι διάβασα, η μήνυση στο gamato βασίστηκε στον νόμο περί προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας. Πολύ ωραία. Δυστυχώς ο προηγούμενος σκληρός δίσκος μου έκαψε φλάντζα ένα ωραίο μεσημέρι και δεν μπορώ να βγάλω ένα σχετικό έγγραφο (που προφανώς ήταν αυθεντικό αλλά που υποθέτω βρίσκεται εύκολα) βάσει του οποίου παρέχεται η δυνατότητα αντιγραφής ενός τραγουδιού μέχρι ενός (μεγάλου) σημείου. Αν δηλαδή αλλάξεις 1-2 ακόρντα αλλά το θέμα είναι ίδιο, το τραγούδι θεωρείται νέο και ως νέο στο πουλάνε. Είναι νομιμότατο και προφανώς... ηθικότατο. Σημειωτέον ότι αν δεν με απατά η μνήμη μου αυτό ισχύει στην Ελλάδα μόνο (αν και με μιαν επιφύλαξη). Καταλάβατε τώρα γιατί μοιάζουν τόοοοοσα πολλά τραγούδια στα σκυλάδικα; Διότι αυτό είναι που φέρνει κέρδος. Αλήθεια, θυμάται κανείς προ καιρού (χρόνος και βάλε πρέπει να ήταν) που είχε γίνει μια ολοκαίνουργη επιτυχία και λίγες μέρες μετά βγήκε μια τραγουδίστρια που κατήγγειλε ότι... είχε κάνει ακριβώς την ίδιαν επιτυχία 20 χρόνια πριν; Ιστορίες απείρου κάλλους. Κι όσον αφορά την ποιότητα, είσαι "υποχρεωμένος" να αγοράζεις δέκα-δέκα τις νέες "επιτυχίες" κάθε τρίμηνο με εξάμηνο (το πολύ). Αυτό δεν είναι κοροϊδία; Γιατί λοιπόν όταν σε δουλεύουν μέσα στα μούτρα σου να μην κατεβάσεις; Πόσω δε μάλλον όταν είναι αποδεδειγμένο ότι το καλό, το πραγματικά καλό θα πουλήσει ούτως ή άλλως; Αν εγώ θέλω πραγματικά κάτι θα πάω να το πάρω, δεν υπάρχει περίπτωση.

Δεν τίθεται θέμα να κατεβάσω το Diablo III μόλις βγει όταν το περιμένω πως και πως από το 2000. Δεν υπάρχει περίπτωση να κατεβάσω τον επόμενο δίσκο των Maiden με τους οποίους έχω τρέλα και αγοράζω ό,τι υπάρχει. Δεν τολμώ να διαννοηθώ ότι δεν θα αγοράσω την δουλειά (demo ή επίσημη) ελληνικής metal μπάντας μου να μου αρέσει (πόσω δε μάλλον όταν αρκετές φορές ελληνικές αγοράζω κατ' εξαίρεσιν ακόμη κι αν δεν μου πολυαρέσουν, απλά για την υποστήριξη). Και ούτω καθεξής. Αυτό που θέλω, θα το αγοράσω. Το ξέρουν καλά όλοι αυτοί οι μπάμιες, απλά θέλουν με τον τρόπο τους να εξωθήσουν όλον τον κόσμο να αγοράζει τα πάντα. Ε, λοιπόν οι τύποι όχι μόνο παραβλέπουν ότι ακόμη κι αν κλείσουν όλα τα τορρεντάδικα της υφηλίου το πιθανότερο είναι ο κόσμος να σταματήσει να ασχολείται από το να αγοράσει σκουπίδια, αλλά ακόμη χειρότερα ξεχνάνε την δεκαετία του 80 όπου το μυθικό tape trading έδινε και έπαιρνε σε κάθε παρέα, σε κάθε σχολείο, σε κάθε φροντιστήριο, σε όλες τις ηλικίες. Δηλαδή τι θέλουν να μου πουν; Ότι όταν ήταν στο γυμνάσιο και χτύπαγαν σε εκδρομές γκομενίτσες, στα κασσετόφωνα που έπαιρναν μαζί έπαιζαν... αυθεντικές κασσέτες; Ρε δεν πάνε στο διάολο λέω γω; Το ότι εγώ όμως εδώ και μια 20ετία και βάλε έχω τρέλα με τη μουσική και ιδίως τη metal οφείλεται σε τεράστιο βαθμό στο εξίσου παράνομο tape trading της δεκαετίας του 80 (και εν συνεχεία του 90). Και δεν είμαι ο μόνος που σκέφτεται έτσι, παρόλο που κι εγώ αναγνωρίζω ότι πάρα πολύς κόσμος αρκείται στο downloading. Αυτό όμως που διαφεύγει είναι ότι στο παρελθόν που δεν υπήρχε το internet, ο αντίστοιχος κόσμος πάλι δεν αγόραζε, παρά άκουγε κάτι στο ραδιόφωνο και μόνο εκεί. Οπότε, μία η άλλη...

θα μου πείτε -και σωστά- ότι δεν είναι μόνο η μουσική. Είναι και τα προγράμματα, είναι και οι ταινίες, είναι και χίλια δυο. Πολύ σωστά. Σε όλα υπάρχει μια λύση όμως. Φερειπείν για τα προγράμματα, δεν χρειάζεται καν να μπω στον κόπο να κατεβάσω κάποια έκδοση των windows, αφού ακόμη κι αν δεν τα έχω (που τα έχω από λάπτοπ) μπορώ πανεύκολα να τα βρω από άλλον φίλο που τα έχει αυθεντικά. Το να μου τα δώσει για εγκατάσταση και να του τα επιστρέψω δεν είναι παράνομο. Ομοίως, αν γουστάρω μπορώ να βάλω linux (τα οποία έχουν βελτιωθεί απίστευτα τα τελευταία χρόνια κι εκτιμώ ότι οι αρκετές ακόμη ασυμβατότητές τους με τα windows σε θέματα παιχνιδιών κλπ σύντομα θα αποτελέσουν παρελθόν) που είναι τελείως τσάμπα και είναι λογισμικάρα. Δεν χρειάζεται να κατεβάσω το ms office από την στιγμή που μπορώ να βάλω το open office το οποίο είναι εξαιρετικότατο. Δεν χρειάζεται καν να κατεβάσω σπασμένο antivirus αφού υπάρχει ελεύθερο το avast που έχω ήδη μια πενταετία και θεωρώ αν όχι το καλύτερο, από τα καλύτερα. Ακόμη και utilities μπορώ να βρω που να είναι ελεύθερα, όπως το ccleaner που κάνει εξαιρετική δουλειά, ή το adaware που είναι από τα καλύτερα που έχω βρει ποτέ μου. Το γνωρίζω ότι υπάρχουν και πιο πλήρεις εκδόσεις από τα ελεύθερα, από την στιγμή όμως που ποτέ μου δεν αντιμετώπισα προβλήματα εδώ και 10 χρόνια σχεδόν, γιατί να αλλάξω τακτική; Και όλα αυτά θα συνεχίσουν να είναι ελεύθερα και νομιμότατα και μετά το κλείσιμο του gamato. Κι όσον αφορά τις ταινίες, εδώ κι αν ισχύει το πέη γαλανά (εις την καθαρεύουσαν): να πάνε όλοι να κάνουν την μαγκιά του Avatar με την τρισδιάστατη προβολή του που ήταν εκπληκτικό. Γιατί δηλαδή να πάω να πληρώσω να δω το 2012 που εκ των προτέρων γνώριζα ότι θα είναι μια μαλακία και μισή; Την Χριστουγεννιάτικη Ιστορία όμως, περίμενα 3 τέταρτα στην ουρά για να την δώ. Το ίδιο και τον Sherlock Holmes (που ήταν ένας εκ των μεγάλων παιδικών μου ηρώων). Όταν είχαν ανακοινωθεί οι ημερομηνίες για τον Άρχοντα των Δακτυλιδιών, για το ΙΙ και το ΙΙΙ είχα κλείσει εισιτήρια εκ των προτέρων και τα είδα την δεύτερη και πρώτη μέρα της προβολής τους αντίστοιχα. Στο δε Ι που δεν είχα καταλάβει ότι θα έκανε τέτοιο χιτ και πίστευα ότι θα το έβλεπα σχετικά άνετα, άργησα μια βδομάδα. Σημειωτέον, ότι τον Άρχοντα τον είχα πρωτοδιαβάσει περί το 1993 αν δεν απατώμαι, μιας και τον ήξερα καλά από πολλά metal τραγούδια, γι'αυτό και περίμενα πως και πως την ταινία. Και για να το πάμε διαφορετικά τώρα: έχετε δει να κλείνουν τίποτε odeon ή village; Τουναντίον ιδίως τα παρασκευοσαββατοκύριακα γίνεται της πουτάνας το κάγκελο, μιας και για να δεις μια ταινία που έχει ψιλοδιαφημιστεί μπορεί να χρειαστεί να πας και μιάμιση ώρα πριν. Ή μήπως υπάρχει η αυταπάτη ότι τα.. θέατρα έχουν πελατεία επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα να... τα κατεβάσουν και αυτά; Γελοίες αστειότητες...

Ποιον κοροϊδεύουν λοιπόν ότι στο gamato οφείλονται διαφυγόντα κέρδη; Κανονικά θα έπρεπε εμείς να τους κυνηγάμε για... υπεξαίρεση χρημάτων. Των δικών μας χρημάτων. Και δεν κάνω καθόλου πλάκα. Όταν ήμουν πιτσιρικάς αναγκαζόμουν κι αγόραζα κασσέτες για τρείς λόγους: πρώτον, δεν υπήρχαν cd ακόμη. Δεύτερον, δεν είχα ακόμη πικάπ. Και τρίτον, ο πατέρας μου δεν ήταν υποχρεωμένος να είναι και χορηγός μου, ούτε εγώ είχα τη δυνατότητα να χαλάω έτσι συνεχώς το όχι ιδιαίτερα μεγάλο χαρτζιλίκι μου. Που κολλάει το τρίτο είπατε; Μα πως δεν κολλάει; Πιο πάνω δεν έγραφα ότι έκανα tape trading; Όταν πήρα πικάπ (προσοχή, εγώ το πήρα, δεν μου το πήραν) κι άρχισα να ασχολούμαι δειλά-δειλά με τους δίσκους, διαπίστωσα ότι ενώ η κασσέτα έκανε περί τα 3 χιλιάρικα, ο δίσκος έκανε περί τα 4. Σημειωτέον ότι στις όχι νέες κυκλοφορίες οι τιμές πολύ δύσκολα έπεφταν, μιας και τα δισκάδικα τότε ήσαν ως επί τω πλείστω συνοικιακά, άρα τι καινούριο έπαιρνες τι παλαιότερο, ένα και το αυτό ήταν επί της ουσίας. Απεναντίας αν κάτι έπαιζε ρόλο στην πτώση ή όχι της τιμής ήταν το όνομα του καλλιτέχνη ή του συγκροτήματος (κοινώς για να βρω φτηνά Maiden δεν υπήρχε περίπτωση). Όταν μετά από μερικά χρόνια βγήκαν τα cd η τιμή τους ήταν περί το τάληρο και ήταν φυσικά απλησίαστα, άσε που πανάκριβα ήταν και τα cd players οπότε δεν άξιζε. Δίχως να μπω στον κόπο καν να εξετάσω τα πλεονεκτήματα του βυνιλίου σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα, θα σας πω ότι με τον καιρό διαπίστωσα -καθώς το cd εδραιωνόταν και οι τιμές μεταβάλλονταν συνολικά- πως το cd ήταν το πιο φτηνό απ'όλα, ενώ η κασσέτα η πιο ακριβή. Έτσι, υπήρχε το παράδοξο η πιο ακριβή κασσέτα να πωλείται πιο φτηνά απ'όλα ενώ το πιο φτηνό cd να πωλείται πιο ακριβά απ'όλα. Όταν, λοιπόν, το θάψιμο του βυνιλίου κρίθηκε επιτυχές (μέσω των extra tracks τα οποία τις πλείστες όσες φορές ήταν απλώς κάποια live εκτέλεση, δηλαδή πίπες) και το cd ήταν πλέον ο κανόνας που είχε σφηνωθεί για τα καλά στο υποσυνείδητο του κόσμου, άρχισε να γιγαντώνεται και το εμπόριό του το οποίο βασιζόταν στο μικρό κόστος και το τεράστιο κέρδος. Και όλα αυτά εις βάρος τίνος; Μα φυσικά των μουσικόφιλων καταναλωτών. Αυτό λοιπόν δεν ήταν κοροϊδία; Ήταν, και τεράστια κιόλας. Πήγε κανείς από αυτούς μέσα; Όχι εξ όσων γνωρίζω.

Οπότε τι ακριβώς καθόμαστε και συζητάμε για το gamato και το κάθε gamato από τα χιλιάδες που υπάρχουν και στην χώρα και παγκοσμίως ιδίως; Διότι δεν υπάρχουν μόνο τορρεντάδικα. Εξακολουθούν να υπάρχουν και shareware που επίσης γίνεται τρελό αλισβερίσι αλλά κυρίως όπως προείπα εξακολουθούν να υπάρχουν και νομιμότατα τσάμπα πράγματα -ακόμη και μουσική, στην οποίαν ήδη εδώ και χρόνια έχουν αρχίσει καλλιτέχνες να πουλάνε μόνοι τους τα τραγούδια τους κατά πολύ φθηνότερα από τις δισκογραφικές.
Όταν θες λοιπόν να πάψουν να υπάρχουν σελίδες τύπου gamato δεν πλακώνεσαι στις μηνύσεις, αλλά κοιτάζεις να βελτιώσεις το προϊόν σου και να το κάνεις πραγματικά ελκυστικό.

Διότι, για πείτε μου ρε ζώα, αν σήμερα βγει ένας νέος Χατζιδάκις, υπάρχει περίπτωση να τολμήσει άνθρωπος να τον κατεβάσει; θα σπάσει τα ταμεία μετά βεβαιότητος. Δεν αφήνουμε να βγουν νέοι Χατζιδάκιδες όμως, διότι δεν θέλουμε καλλιτέχνες και μπάντες που να κρατήσουν 20 και 30 και 50 χρόνια. Τουναντίον, θέλουμε υλικό που να ανακυκλώνεται κάθε 5-8-10 χρόνια προκειμένου να κρατάμε... καθηλωμένο το ενδιαφέρον του καταναλωτικού κοινού. Γι'αυτό και είναι δύσκολο να ξαναβγεί πχ μπάντα τύπου Maiden. Δεν είναι ότι δεν υπάρχει ταλέντο, ούτε ότι "όλα έχουν παιχτεί" ως λέει ο κλασικός αφορισμός. Είναι ότι δεν τους αφήνουν (και πιστέψτε με, στο underground που ασχολούμαι το ξέρω πολύ καλά αυτό). Και το ίδιο ισχύει παντού με τον έναν τρόπο ή τον άλλον.

Εδώ, ρε, κυκλοφόρησε με αντίτιμο 20 ευρά ολόκληρο... 25λεπτο σκληρό πορνό της Τζούλιας (η οποία παρεμπιπτόντως... βούλωσε στόματα... :) )μαζί με ημερήσια εφημερίδα. Δεν είναι αυτό μεταξύ άλλων αισχροκέρδεια; Ή μήπως είδατε να πέφτει κανά πρόστιμο (παρόλο που θυμάμαι παλαιότερα στο Πρώτο Θέμα ότι είχε γίνει κάτι τέτοιο). Και μου λέτε μετά ότι πείραξε το gamato;

Ρε άντε πάρτε καμιά μίζα εις βάρος του κράτους για να περπατάτε ελεύθεροι να'ούμ...

UPDATE: Διόλου άσχετο με το ζήτημα. Από τις παλιές καλές εποχές, Metallica- ...and Justice for All. Ιδιαίτερη βάση στους στίχους (αριστούργημα από τα λίγα μουδικά τε και στιχουργικά και από τα πλέον ψαγμένα κιόλας)... Και μόνο η εισαγωγή "Halls of Justice painted green" είναι ανατριχιαστική...




Halls of justice painted green
Money talking
Power wolves beset your door
Hear them stalking
Soon you'll please their appetite
They devour
Hammer of justice crushes you
Overpower

The ultimate in vanity
Exploiting their supremacy
I can't believe the things you say
I can't believe
I can't believe the price you pay
Nothing can save you

Justice is lost
Justice is raped
Justice is gone
Pulling your strings
Justice is done
Seeking no truth
Winning is all
Find it so grim
So true
So real

Apathy their stepping stone
So unfeeling
Hidden deep animosity
So deceiving
Through your eyes their light burns
Hoping to find
Inquisition sinking you
With prying minds

The ultimate in vanity
Exploiting their supremacy
I can't believe the things you say
I can't believe
I can't believe the price you pay
Nothing can save you

Justice is lost
Justice is raped
Justice is gone
Pulling your strings
Justice is done
Seeking no truth
Winning is all
Find it so grim
So true
So real

Lady justice has been raped
Truth assassin
Rolls of red tape seal your lips
Now you're done in
Their money tips her scales again
Make your deal
Just what is truth? Ι cannot tell
Cannot feel

The ultimate in vanity
Exploiting their supremacy
I can't believe the things you say
I can't believe
I can't believe the price we pay
Nothing can save us

Justice is lost
Justice is raped
Justice is gone
Pulling your strings
Justice is done
Seeking no truth
Winning is all
Find it so grim
So true
So real

Seeking no truth
Winning is all
Find it so grim
So true
So real